Τα εργατικά δυστυχήματα και οι τραυματισμοί στην εργασία στην Ελλάδα πολλαπλασιάζονται, ενώ θέματα όπως η ψυχική υγεία και η θερμική καταπόνηση προστίθενται στη γενική δυστοπική εικόνα- Τι δείχνουν τα στοιχεία της νέας έρευνας της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζόμενων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδας
«50χρονος εργάτης απαγχονίστηκε σε εμπορικό πλοίο. Δικαστικός υπάλληλος αυτοκτόνησε μέσα στα δικαστήρια. Αλλος 50χρονος βρέθηκε απανθρακωμένος την ημέρα της απόλυσης του. 33χρονος Πολωνός απαγχονίστηκε την ημέρα της απόλυσης του. Τρεις αστυνομικοί αυτοκτόνησαν. Αυτοκτόνησε επίσης ένα μέλος πληρώματος ημερόπλοιου»: τα στοιχεία που παρέθεσε για τα εργατικά δυστυχήματα και ατυχύματα ο Πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία και Γραμματέας ΥΑΕ της ΓΣΕΕ, Ανδρέας Στοϊμενίδης κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της νέας έρευνας της ΟΣΕΤΕΕ, έβαλαν στο κάδρο, ανάμεσα σε πολλά άλλα ανησυχητικά στοιχεία και τις αυτοκτονίες που συνδέονται με τους χώρους εργασίας των ατόμων.
Αφορμή για την παρουσίαση της έρευνας, η Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, χθες, 28 Απριλίου, η οποία φέτος ήταν αφιερωμένη στην Ψυχική Υγεία και στην πρόληψη και αντιμετώπιση των Ψυχοκοινωνικών Κινδύνων στην εργασία.
«Αυτο το θέμα πλέον βρίσκεται στην κορυφή των ζητημάτων υγείας και ασφάλειας στην εργασία, τόσο διεθνώς όσο και ευρωπαϊκά», σχολίασε ο κ. Στοϊμενίδης.
Τραγική ειρωνεία, την ίδια μέρα, μία εκπαιδευτικός έδωσε τέλος στη ζωή της πέφτοντας στο κενό από το μπλακόνι του σπιτιού της στον Κολωνό. Ο σύζυγος της ανέφερε ότι η εκπαιδευτικός δεχόταν αφόρητη πίεση στο σχολείο όπου εργαζόταν. Η ακτινογραφία της ασφάλειας στην εργασία στη χώρα μας μέσα από την έρευνα της ΟΣΕΤΕΕ δεν έριξε φως μόνο στις αυτοκτονίες -οι οποίες ήταν 8 το 2025 και ήδη 4 το πρώτο τρίμηνο το 2026- αλλά σε μια πληθώρα ζητημάτων που δείχνουν ότι τα τελευταία χρόνια η ασφάλεια στην εργασία μετατρέπεται ραγδαία σε ένα πρόβλημα διαρκώς διογκούμενο, με νέες προεκτάσεις και άλυτα θέματα.
Ανδρέας Στοϊμενίδης
Η μεγάλη εικόνα
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Στοϊμενίδης, από 1/1/2022 έως 28/4/2026 , 680 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στους χώρους εργασίας, στη χώρα μας ενώ 1.079 τραυματίστηκαν σοβαρά. «Αυτός είναι ο minimum αριθμός τραυματιών καθώς πολλές περιπτώσεις ξεφεύγουν από την έρευνα» σημείωσε ο κ. Στοϊμενίδης τονίζοντας πως το 2025 καταγράφηκε ρεκόρ τετραετίας στις ανθρώπινες απώλειες στους χώρους εργασίας- 201 άτομα.
Η κατάσταση είναι ραγδαίως κλιμακούμενη ενώ ήδη για τους πρώτους μήνες του 2026 καταγράφεται ιστορικό αρνητικό ρεκόρ. Μέχρι τις 31 Μαρτίου του 2026 οι ανθρώπινες απώλειες σε χώρους εργασίας είχαν φτάσει τις 37 ενώ στις 27 Απριλίου, μια γυναίκα στη Μαγνησία έχασε τη ζωή της σε τροχαίο δυστύχημα. Αποχωρούσε μόλις από την εργασία της. Ο θάνατος της ανεβάζει τα εργατικά δυστυχήματα σε 38 από την αρχή της χρονιάς.
Εκτός από την αύξηση στις απώλειες ζωών στους χώρους εργασίας, μεγάλη αύξηση καταγράφεται και στους τραυματισμούς- το 2025 έφτασαν τους 332.
«Τη φετινή χρονιά παρατηρούμε πως έχουμε περισσότερους τραυματίες σε σχέση με προηγούμενα έτη. Και σε σχέση με τις ανθρώπινες απώλειες όμως, η σχέση έχει μεγαλώσει πολύ υπέρ των τραυματισμών» ανέφερε ο κ. Στοϊμενίδης.
Αναιμική η προστασία των εργαζόμενων ενώ η κλιματική αλλαγή τρέχει
Το αναιμικό, σχεδόν ανύπαρκτο πλαίσιο προστασίας των εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση είναι άλλο ένα σημείο στο οποίο στάθηκε ο κ. Στοϊμενίδης.
Οπως ανέφερε, σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου οι θερμές μέρες αυξάνονται διαρκώς και η κατάσταση τους καλοκαιρινούς μήνες γίνεται κάθε χρόνο και πιο δύσκολη, η έλλειψη πλαισίου προστασίας για τη θερμική καταπόνηση είναι ηχηρή. Σύμφωνα με την έρευνα, 22 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη χώρα μας το 2025 εξαιτίας της θερμικής καταπόνησης.
«Μαύρες» Περιφέρειες
Τρεις περιφέρειες καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά σε εργατικά δυστυχήματα: Αττική, Κεντρική Μακεδονία, Κρήτη. Παρά το υψηλό ποσοστό-λόγω των εκατομμυρίων κατοίκων της- η Αττική συμμετέχει με μικρότερο αριθμό στις απώλειες σε σχέση με τη συνολική συμμετοχή του εργατικού δυναμικού της χώρας. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της απουσίας σχεδόν αγροτικής παραγωγής στο λεκανοπέδιο, τον μικρότερο αριθμό τουριστικών υπηρεσιών σε σχέση με την περιφέρεια και το πολύ υψηλό ποσοστό εργαζόμενων σε συνδεδεμένες επιχριρήσεις στις οποίες ο αριθμός ανθρώπινων απωλειών είναι μικρός.
Εξηγώντας το πολύ ηψηλό ποσοστό της Κρήτης, ο κ. Στοϊμενίδης το απέδωσε στο γεγονός πως η οικονομία του νησιού έχει αναπτυχθεί στη βάση τριών πολύ επικίνδυνων οικονομικών δραστηριοτήτων για την ασφάλεια των εργαζομένων: αγροτικός κλάδος, κατασκευαστικός κλάδος και τουρισμός.
Οσο για το υψηλό ποσοστό της Στερεάς Ελλάδας σε εργατικά δυστυχήματα, αυτό οφείλεται στη γεωργιακή δραστηριότητα αλλά και στη γεωργική βιομηχανική δραστηριότητα στα Οινόφυτα.
«Μαύροι» εργασιακοί κλάδοι
Σύμφωνα με την έκθεση, για πρώτη φορά από το 2022, οι ανθρώπινες απώλειες στον κατασκευαστικό κλάδο ξεπέρασαν αυτές στον αγροτικό – 50 και 48 αντίστοιχα.
«Ειδικά τον αγροτικό κλάδο δεν τον βλέπουμε. Είναι ένα μαύρο κουτί» σχολίασε ο κ. Στοϊμενίδης, προσθέτοντας πως: «Δεν αντιμετωπίζεται καθόλου το ζήτημα».
Μέχρι τις 31/3/2026, ο κατασκευαστικός τομέας είχε μία έκρηξη σε εργατικά δυστυχήματα από την αρχή της χρονιάς. Καταγράψαμε 11 απώλειες. Από τον Μάρτιο και έπειτα ξεκίνησαν οι αγροτικές εργασίες και αρχίσαμε να βλέπουμε τις απώλειες να αυξάνονται σε αυτόν τον τομέα. Τον τελευταίο μήνα έχουμε πάρα πάρα πολλές περιπτώσεις ανθρώπινων απωλειών στον αγροτικό κλάδο.
Ακολουθούν οι ανθρώπινες απώλειες στο επάγγελμα του οδηγού και ο θάνατοι σε ξενοδοχεία τουρισμού.
Εντύπωση προκαλούν οι 3 απώλειες εργαζομένων σε σουπερμάρκετ- «αυτό είναι ένα στοιχείο που βλέπουμε για πρώτη φορά. Εχουμε αρχίσει να καταγράφουμε πολύ συχνά ατυχήματα στα σουπερμάρκετ» σημείωσε ο κ. Στοϊμενίδης.
Η ανθρωπογεωγραφία των απωλειών
Θλιβερό και σοκαριστικό είναι το γεγονός πως το 1/3 των αθρώπινων απωλειών καταγράφεται στο ηλικιακό group έως 45 ετών.
Ο ίδιος αριθμός όμως καταγράφεται και σε ανθρώπους μεγάλης ηλικίας. Ο κ. Στοϊμενίδης εξήγησε πως προκύπτει αυτό το στοιχείο. «Πολλοί εξ αυτών βρέθηκαν εκτός κατασκευαστικού κλάδου τη δεκαετία του 2010 λόγω της μεγάλης ύφεσης στην κατασκευαστική δραστηριότητα και επειδή δεν κατάφεραν τότε να συγκεντρώσουν συντάξιμα χρόνια, υποχρεώθηκαν σε παράταση των εργασιακών ετών τους. Υπάρχουν όμως και πολλοί συνταξιούχοι οι οποίοι δεν επιβιώνουν με τις συντάξεις…. πείνας και συνεχίζουν να εργάζονται».
Οσον αφορά το φύλο, το 2025 οι απώλειες εργαζομένων ανδρών έφτασαν το 95% και των γυναικών 5%. «Αυτό οφειλεται στο γεγονός πως οι άνδρες κάνουν πιο βαριές και επικίνδυνες εργασίες. Ομως, στο κομμάτι της πίεσης και των ψυχοσωματικών παραγόντων, οι γυναίκες είναι πολύ πιο εκτεθειμένες. Δηλαδή στις επαγγελματικές ασθένειες, τις οποίες δεν καταμετρούμε στην Ελλάδα, η εκτίμηση μας είναι ότι οι γυναίκες είναι πολύ πιο εκτεθειμένες» επεσήμανε ο κ. Στοϊμενίδης.
Η υπόθεση Βιολάντα «καθρέφτης» της απροθυμίας της πολιτείας να ασχοληθεί με το θέμα
Την απροθυμία της κυβέρνησης να παραδεχτεί το ζήτημα και έπειτα να το παρακολουθήσει συστηματικά και να προχωρήσει στις λύσεις του, καθρεφτίζει σύμφωνα με τον κ. Στοϊμενίδη η υπόθεση του δυστυχήματος στη Βιολάντα, με τις πέντε νεκρές εργάτριες.
Οπως το συνόψισε ο κ. Στοϊμενίδης: «Στο πολύνεκρο τρομακτικό εργατικό δυστύχημα έγινε μια προσπάθεια απέκδυσης της πολιτικής ευθύνης, αφού η συζήτηση περιορίστηκε στη μέθοδο καταγραφής του δυστυχήματος. Απο’ κει και έπειτα δεν ελήφθη καμία πρωτοβουλία και κανένα μέτρο για την αποτροπή αντίστοιχων καταστάσεων και αντίστοιχων περιστατικών».
«Είναι ενδεικτικό πως το Συμβούλιο για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία δεν έχει συνεδριάσει μετά το περιστατικό, ενώ θα έπρεπε να το έχει κάνει πάραυτα. Δεν έχει κάνει ούτε τακτική συνεδρίαση και τις δύο φορές που επιχείρησε να συνεδριάσει δεν συμμετείχε η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας. Οταν η πολιτική ηγεσία απέχει από αυτό το Συμβούλιο, τότε ουσιαστικά αναιρεί τον ρόλο και τον δικό της και του ίδιου του Συμβουλίου».
Η υποκαταγραφή των ατυχημάτων και δυστυχημάτων γύρω από τους χώρους εργασίας, θέμα που σταθερά αναδεικνύει η ΟΣΕΤΕΕ, με την ΕΛΣΤΑΤ να δίνει επίσημα στοιχεία των θανάτων στην εργασία με δύο χρόνια καθυστέρηση, είναι χαρακτηριστική στον αγροτικό τομέα, ο οποίος θεωρείται ένας από τους πιο επικίνδυνους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Στην καταγραφή της Eurostat το 2023, τα αγροτικά δυστυχήματα φτάνουν στο 13% των συνολικών δυστυχημάτων στην Ευρώπη. Η ΕΛΣΤΑΤ για εκείνη τη χρονιά τα δίνει στο 2% των εργατικών δυστυχημάτων στη χώρα μας. Η υπο καταγραφή αγγίζει το 600%» ανέφερε ο κ. Στοϊμενίδης.
Βασικό πρόβλημα παραμένει το γεγονός πως στην Ελλάδα δεν υπάρχει νομοθετικός ορισμός του εργατικού ατυχήματος αλλά ούτε και φορέας ασφάλειας επαγγελματικού κινδύνου και επαγγελματικών ασθενειών, όπως συμβαίνει σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Δίνοντας τη μεγάλη εικόνα ο κ. Στοϊμενίδης ανέφερε τα εξής: «Εχουμε μια απόφαση Αρείου Πάγου του 1986 και βάσει της νομολογίας εξελίσσεται ο ορισμός του εργατικού ατυχήματος/δυστυχήματος. Η Ελλάδα δεν διαθέτει στοιχεία για τα εργατικά δυστυχήματα και τους τραυματισμούς στον λατομειακό κλάδο, στα επαγγέλματα της θάλασσας, στα Σώματα Ασφαλείας και τις Ενοπλες Δυνάμεις. Αναφέραμε ήδη πόσο πολύ υποτιμούνται τα αγροτικά ατυχήματα και δυστυχήματα. Δεν καταμετρούμε τα τροχαία κατά τη μετάβαση και κατά την επιστροφή από την εργασία. Στα επίσημα στοιχεία της πολιτείας δεν περιλαμβάνονται οι αυτοαπασχολούμενοι οι οποίοι δεν απασχολούν προσωπικό. Πώς μπορείς να λες ότι δεν περιλαμβάνονται στις λίστες της ελληνικής πολιτείας για τους εργαζόμενους της χώρας, οι διανομείς, οι άνθρωποι που εργάζονται σε call centers, όσοι εργάζονται με μπλοκάκι ή όσοι είναι ανασφάλιστοι;».
