Ποια είναι ανοικτά, ποιοι είναι οι δικαιούχοικαι τι πρέπει να γνωρίζουν ιδιοκτήτες, ενοικιαστές και όσοι θέλουν να τα ανακαινίσουν
Δεκάδες προγράμματα, επιδόματα αλλά και ρυθμίσεις με φορολογικά κίνητρα που αφορούν τη στέγη και την ακίνητη περιουσία «τρέχουν» αυτή τη στιγμή. Πόσο γνωστά είναι, όμως, στους πολίτες και, κυρίως, πόσο εύκολο είναι για κάθε ενδιαφερόμενο να γνωρίζει ποιο πρόγραμμα τον αφορά και ποιο ακίνητό του μπορεί να ενταχθεί;
«Οι περισσότεροι από τους ενδιαφερόμενους εξακολουθούν να δυσκολεύονται να απαντήσουν στο ερώτημα ποιο πρόγραμμα τους αφορά και ποιο από τα ακίνητά τους μπορεί να ενταχθεί», επισημαίνει ο πολιτικός μηχανικός και μέλος του ΔΣ της ΠΟΜΙΔΑ Μάνος Κρανίδης.
Για τον λόγο αυτό, αναλυτικά τα βασικά προγράμματα, τις φορολογικές ρυθμίσεις και τις πληροφορίες που πρέπει να έχουν υπόψη τους οι ενδιαφερόμενοι, καθώς δεν υπάρχει αυτόματη ενημέρωση μέσω e-mail ή SMS για τα προγράμματα που ενδεχομένως δικαιούνται.
Πριν, ωστόσο, από την παρουσίασή τους, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η απάντηση στο ερώτημα «ποιο πρόγραμμα με αφορά;» εξαρτάται από μια σειρά παραμέτρων: την ηλικία, το εισόδημα, την οικογενειακή κατάσταση, τη συνολική ακίνητη περιουσία, την επιφάνεια, την παλαιότητα και τη χρήση του ακινήτου, την ενεργειακή του κατηγορία, την πολεοδομική νομιμότητα αλλά και την προηγούμενη συμμετοχή σε άλλο πρόγραμμα.
Τα βασικά
Κατά τον Μάνο Κρανίδη, τα βασικά προγράμματα που «τρέχουν» είναι:
1. «Ανακαινίζω – Νοικιάζω»
Αφορά ιδιοκτήτες ή επικαρπωτές κενών κατοικιών, οι οποίοι θα τις ανακαινίσουν και θα τις διαθέσουν σε μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον τρία χρόνια. Η επιδότηση ανέρχεται στο 60% των δαπανών εργασιών και υλικών, με επιλέξιμο προϋπολογισμό έως 13.500 ευρώ και ανώτατη επιχορήγηση 8.100 ευρώ. Το ακίνητο πρέπει να είναι έως 100 τ.μ., να δηλωνόταν κενό στο Ε2 των τριών προηγούμενων ετών και ο δικαιούχος να διαθέτει τουλάχιστον το 50% της πλήρους κυριότητας ή της επικαρπίας. Προβλέπονται επίσης οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα έως 40.000 ευρώ και συνολική ακίνητη περιουσία έως 300.000 ευρώ. Οι δαπάνες πρέπει να εξοφλούνται ηλεκτρονικά, ενώ μετά την ανακαίνιση απαιτείται ηλεκτρονικό μισθωτήριο μακροχρόνιας μίσθωσης.
2. Νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση κατοικίας»
Πρόκειται για σημαντικά ευρύτερο πρόγραμμα, το οποίο αφορά νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων που διαθέτουν ανοικτές ή κλειστές παλαιές κατοικίες.
Επιλέξιμα είναι τα ακίνητα με οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ. και ενεργειακή κατηγορία Γ ή χαμηλότερη. Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να ενταχθεί κατοικία έως 150 τ.μ., εφόσον προορίζεται για ιδιοκατοίκηση.Η επιχορήγηση κυμαίνεται, ανάλογα με το εισόδημα και τα πρόσθετα κοινωνικά ή γεωγραφικά κριτήρια, από 70% έως 95%, με ανώτατο ποσό τα 36.000 ευρώ και όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Οι εργασίες ανακαίνισης πρέπει να αντιπροσωπεύουν το 60% έως 80% του επιλέξιμου προϋπολογισμού και οι ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις το υπόλοιπο 20% έως 40%.
Το πρόγραμμα συνοδεύεται από μακροχρόνιες δεσμεύσεις. Η κατοικία πρέπει να διατηρήσει τη δηλωμένη χρήση της για τουλάχιστον πέντε χρόνια, απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση και, εφόσον εκμισθωθεί, προβλέπεται σταθερό μίσθωμα για τα πρώτα τρία χρόνια. Επίσης, δεν επιτρέπεται η μεταβίβασή της χωρίς επιστροφή της επιχορήγησης.
Ποια δεν δέχονται νέες αιτήσεις
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη διάκριση μεταξύ ενός προγράμματος που βρίσκεται «σε εξέλιξη» και ενός προγράμματος που παραμένει «ανοικτό για αιτήσεις».
Ειδικότερα, το «Σπίτι μου ΙΙ» παρείχε χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια σε άτομα και οικογένειες ηλικίας 25 έως 50 ετών για την αγορά πρώτης κατοικίας.
Σύμφωνα με τον Μάνο Κρανίδη, η περίοδος νέων υπαγωγών έχει ολοκληρωθεί και το πρόγραμμα συνεχίζεται μόνο ως προς την ολοκλήρωση των εγκεκριμένων δανείων.
Το ίδιο ισχύει για το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», το οποίο προέβλεπε άτοκα δάνεια από 5.000 έως 25.000 ευρώ, διάρκειας τριών έως επτά ετών, για παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Παρότι εμφανίζεται ως πρόγραμμα σε εξέλιξη, δεν δέχεται πλέον νέες αιτήσεις.
Σε φάση υλοποίησης βρίσκονται επίσης προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ 2025», το «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για νέους», το «Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα» και το «Φωτοβολταϊκά στη στέγη», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι ανοικτά σε νέους δικαιούχους.
Ενοικιαστές και ειδικές κατηγορίες
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται το «Επίδομα Στέγασης», το οποίο απευθύνεται σε νοικοκυριά που μισθώνουν την κύρια κατοικία τους και κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.
Από το 2025 εφαρμόζεται επίσης σε μόνιμη βάση η ετήσια επιστροφή ενός ενοικίου για κύρια ή και φοιτητική κατοικία, με βάση τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Η σωστή δήλωση του ηλεκτρονικού μισθωτηρίου, του καταβληθέντος ενοικίου και του τραπεζικού λογαριασμού αποτελεί βασική προϋπόθεση.
Παράλληλα, εκπαιδευτικοί, ιατροί, νοσηλευτές και λοιπό υγειονομικό προσωπικό που υπηρετούν στην Περιφέρεια μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να λαμβάνουν ετήσια οικονομική ενίσχυση ίση με δύο δωδέκατα του ετήσιου μισθώματος της κύριας κατοικίας τους.
Στα διαρκή μέτρα περιλαμβάνονται ακόμη το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα και το επίδομα στεγαστικής συνδρομής για ανασφάλιστους υπερήλικες άνω των 67 ετών που μισθώνουν κύρια κατοικία.
