Περίπου 250.000 εργαζόμενοι, λείπουν και φέτος στις κατασκευές, τον τουρισμό και σε άλλους κλάδους της οικονομίας. Ειδικά στις κατασκευές καταγράφονται ορισμένες από τις μεγαλύτερες ελλείψεις εξειδικευμένων τεχνιτών, κάτι που αποτυπώνεται και στα επίπεδα αμοιβών, καθώς οι συγκολλητές, οι τεχνίτες σωληνώσεων, οι χειριστές βαρέων μηχανημάτων και τα στελέχη επίβλεψης εμφανίζουν από τις υψηλότερες καθαρές μηνιαίες αποδοχές, ειδικά όταν διαθέτουν πιστοποιήσεις ή εμπειρία σε μεγάλα έργα.
Στο ίδιο μήκος κύματος και οι επιχειρηματίες του τουρισμού που κυνηγούσαν με το τουφέκι σεφ, καμαριέρες και ρεσεψιονίστ αναγκάστηκαν να αυξήσουν τις αμοιβές όχι μόνο των Ελλήνων αλλά και των αλλοδαπών προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της τουριστικής σεζόν.
Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι σε κάποιες περιπτώσεις στη Μύκονο ο executive chef από τις Φιλιππίνες μπορεί να λάβει το μήνα έως και 5.000 ευρώ ενώ ένας χειριστής βαρέων μηχανημάτων από την Ινδία μπορεί να λάβει έως 3.500 ευρώ το μήνα.
Σε γενικές γραμμές, οι μετακλήσεις που καλύπτουν τις ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό προέρχονται κυρίως από την Ινδία, το Βιετνάμ, το Νεπάλ, το Πακιστάν, την Αίγυπτο και τις Φιλιππίνες.
Άνοιγμα σε αλλοδαπούς που βρίσκονται σε δομές με πολιτικό άσυλο
Όμως ειδικά φέτος έγινε «άνοιγμα» σε αλλοδαπούς οι οποίοι βρίσκονται στην Ελλάδα σε δομές με πολιτικό άσυλο. Προέρχονται κυρίως από το Σουδάν, το Νότιο Σουδάν, το Αφγανιστάν, την Παλαιστίνη, την Ερυθραία, τη Συρία, τη Σομαλία και την Υεμένη και, εφόσον διαθέτουν το προβλεπόμενο από τη νομοθεσία καθεστώς, έχουν δικαίωμα να εργαστούν νόμιμα.
Το καλοκαίρι παρατηρείται συνήθως αύξηση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών προς την Ελλάδα, κυρίως μέσω της θαλάσσιας οδού, καθώς οι καιρικές συνθήκες διευκολύνουν τις μετακινήσεις από περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής που εξακολουθούν να δοκιμάζονται από πολεμικές συγκρούσεις και πολιτική αστάθεια.
Το θετικό είναι ότι οι εν λόγω αλλοδαποί βρίσκονται ήδη στη χώρα και δεν απαιτείται η αργόσυρτη διαδικασία της μετάκλησης. Το αρνητικό είναι ότι σε κάποιες περιπτώσεις οι συγκεκριμένοι αλλοδαποί προτιμούν να μένουν στη δομή, έχοντας ένα κρεβάτι και ένα πιάτο φαγητό αντί να δουλεύουν.
Τέσσερα είναι τα στοιχεία που διαφοροποιούν τη φετινή χρονιά σε σχέση με τις προηγούμενες:
1.Ο πρόσφατος νόμος του υπουργείου μετανάστευσης και ασύλου επισπεύδει σε ένα βαθμό τη ..χαοτική διαδικασία των μετακλήσεων. Το σημαντικότερο είναι ότι θέτει μια προθεσμία 90 ημερών μέχρι την άφιξη του εργαζόμενου. Επομένως η καθυστέρηση λόγω της γραφειοκρατίας που διαρκούσε έως 6 μήνες θεωρητικά έχει περιοριστεί.
Όμως και πάλι στην πράξη περιορισμένος αριθμός αλλοδαπών κατάφερε να πάρει βίζα εργασίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, από την αρχή της τουριστικής σεζόν, στην Ελλάδα εργάζονται 45.000 αλλοδαποί που είχαν έρθει και πέρυσι ενώ μόνο 10.000 νέοι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες κατάφεραν να έρθουν εγκαίρως στα πόστα τους.
2. Το μεγαλύτερο πρόβλημα φέτος εστιάζεται στους εργαζόμενους υψηλής εξειδίκευσης όπως sommelier, executive chef, housekeeping προϊσταμένους , bartenders, συντήρηση εξοπλισμών, therapy spa και front office υπαλλήλους.
3. Πληθαίνουν οι καταγγελίες προς τις ΜΚΟ – κάτι που έμενε κρυφό τα προηγούμενα χρόνια- των αλλοδαπών, κυρίως εργατών γης, που εισέρχονται μεν νόμιμα στη χώρα αλλά πέφτουν θύματα μεσαζόντων που τους εκμεταλλεύονται και τους αφήνουν απλήρωτους και ανασφάλιστους, παρακρατώντας τα διαβατήριά τους. Οι επίσημοι φορείς τόσο των αγροτικών συνεταιρισμών όσο και του τουρισμού υποστηρίζουν ότι στην πλειοψηφία των επιχειρήσεων τηρούνται οι κανόνες ενώ και οι ίδιοι επεμβαίνουν όταν εντοπίσουν καταχρηστικές συμπεριφορές.
4. Φέτος έγινε «άνοιγμα» σε αλλοδαπούς οι οποίοι βρίσκονται στην Ελλάδα σε δομές με πολιτικό άσυλο. Το ερώτημα που τίθεται ολοένα και συχνότερα είναι κατά πόσο αυτό το ανθρώπινο δυναμικό μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές επιχειρήσεις.
«Επιτυχημένες τοποθετήσεις»
«Η απάντηση δεν είναι ούτε απλή ούτε μονοδιάστατη» επισημαίνει ο Ευάγγελος Κανελλόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της WorkInGreece.io, της ψηφιακής πλατφόρμας που φέρνει σε επαφή τις Ελληνικές επιχειρήσεις με εργαζόμενους από τρίτες χώρες.
«Η ένταξη των ανθρώπων αυτών στην εργασία απαιτεί σωστή αξιολόγηση, εκπαίδευση, γλωσσική υποστήριξη και συνεργασία με τις επιχειρήσεις. Χρειάζεται επίσης παρακολούθηση κατά τα πρώτα στάδια της απασχόλησης, ώστε να αντιμετωπίζονται πρακτικά ζητήματα που σχετίζονται με τη μετακίνηση, τη διαμονή, την προσαρμογή και την επικοινωνία στον χώρο εργασίας.
Ωστόσο, στις περιπτώσεις όπου η διαδικασία έχει εφαρμοστεί με οργανωμένο τρόπο, τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα είναι θετικά. Φέτος είδαμε επιτυχημένες τοποθετήσεις στη βιομηχανία, στις κατασκευές, στα logistics και στον τουρισμό, ακόμη και σε θέσεις που παρέμεναν για μεγάλο χρονικό διάστημα κενές. Αρκετοί από τους εν λόγω αλλοδαπούς διαθέτουν ήδη εργασιακή εμπειρία από τις χώρες καταγωγής τους ή από άλλες χώρες στις οποίες έζησαν πριν φτάσουν στην Ελλάδα.
Έχουν εργαστεί σε εργοστάσια, αποθήκες, οικοδομές, ξενοδοχεία, αγροτικές εργασίες και τεχνικά επαγγέλματα, ενώ αρκετοί προσαρμόζονται γρήγορα σε οργανωμένα περιβάλλοντα εργασίας όταν λάβουν την κατάλληλη υποστήριξη. Συμπερασματικά πρόκειται για μια δυνατότητα η οποία, όταν υποστηρίζεται σωστά, μπορεί να δημιουργήσει αμοιβαίο όφελος για την ελληνική αγορά εργασίας, τις επιχειρήσεις και τους ίδιους τους εργαζομένους.
Ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο θεσμικός ρόλος οργανισμών όπως η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, ο Νόστος, η ΜΕΤΑδραση και η Κάριτας Ελλάς. Οι οργανισμοί αυτοί βρίσκονται κοντά στους ανθρώπους, συμβάλλουν ουσιαστικά στην ενημέρωση, στην υποστήριξη και στην ομαλή κοινωνική και εργασιακή τους ένταξη».
Οι αμοιβές στους αλλοδαπούς στηρίζονται σε επαγγελματικά κριτήρια – Ποιοι παίρνουν τα περισσότερα
Σήμερα, οι σημαντικότερες χώρες από τις οποίες προέρχεται το ανθρώπινο δυναμικό των μετακλήσεων είναι η Ινδία, το Βιετνάμ, το Νεπάλ, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και οι Φιλιππίνες.
Σύμφωνα με την πρώτη πανελλαδική μελέτη της WorkInGreece.io- της πλατφόρμας που φέρνει σε επαφή επιχειρήσεις με υποψήφιους εργαζόμενους από τρίτες χώρες – οι αμοιβές δεν διαφοροποιούνται ανάλογα με την εθνικότητα, αλλά καθορίζονται από αντικειμενικά επαγγελματικά κριτήρια, όπως τα χρόνια εμπειρίας, η τεχνική κατάρτιση, οι πιστοποιήσεις, η γνώση αγγλικών και η διεθνής προϋπηρεσία.
Έτσι, ένας εξειδικευμένος ηλεκτροσυγκολλητής από το Βιετνάμ μπορεί να φτάσει από 2.100 έως 3.500 ευρώ καθαρά τον μήνα στην κατηγορία πιστοποιημένων εργαζομένων, ενώ ένας εξειδικευμένος σε ενεργειακά έργα μπορεί να κινηθεί έως τα 3.300 ευρώ. Ακόμη υψηλότερα βρίσκονται ορισμένες θέσεις επίβλεψης και ποιοτικού ελέγχου, καθώς ένας εργοδηγός η ένας υπεύθυνος εργοταξίου από την Αίγυπτο και την Ινδία μπορούν να λάβουν αμοιβές έως 4.000 ευρώ.
Στον τουρισμό, οι αποδοχές διαμορφώνονται με βάση την εμπειρία, τη θέση και το επίπεδο της μονάδας. Οι θέσεις σερβιτόρων, στην κουζίνα και την καθαριότητα ξεκινούν συνήθως κοντά στα 950 ευρώ καθαρά, όμως όσο ανεβαίνει η εξειδίκευση και η ευθύνη, οι αμοιβές αλλάζουν σημαντικά.
