Μια ισχυρή, ενιαία γραμμή διεκδίκησης για τα ελληνικά νησιά διαμόρφωσαν οι περιφερειάρχες Νοτίου Αιγαίου (Γιώργος Χατζημάρκος), Βορείου Αιγαίου (Κωνσταντίνος Μουτζούρης) και Ιονίων Νήσων (Γιάννης Τρεπεκλής) κατά την πρόσφατη συνάντησή τους στη Ρόδο. Οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν ότι η νησιωτικότητα πρέπει να πάψει να αποτελεί μια απλή θεωρητική αναφορά και να μετουσιωθεί σε μια αυτοτελή, υποχρεωτική και συνεκτική πολιτική, τόσο στην Αθήνα όσο και στις Βρυξέλλες.
Η συνάντηση της Ρόδου αποτελεί τον τρίτο σταθμό αυτής της κοινής διαδρομής, ακολουθώντας τη Διακήρυξη της Κέρκυρας και τη σύνοδο της Μυτιλήνης. Από τη συνάντηση απουσίαζε ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, εξαιτίας των εκτάκτων αναγκών στο νησί και της παρουσίας του στην κηδεία των πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους στο καθήκον. Οι παριστάμενοι περιφερειάρχες εξέφρασαν τη βαθιά τους θλίψη, σημειώνοντας πως η έξαρση των ακραίων φαινομένων καθιστά την αλληλεγγύη και τη συνενωση δυνάμεων επιτακτική ανάγκη.
Γιώργος Χατζημάρκος: «Είμαστε στο ίδιο πλοίο — Μία φωνή για την Ευρώπη»
Ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει χώρος για εσωτερικές αντιπαλότητες ανάμεσα στις νησιωτικές περιφέρειες. Παρά τις διαφορετικές παραγωγικές δομές και τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής, τα προβλήματα είναι κοινά.
«Είμαστε συνοδοιπόροι και επιβάτες στο ίδιο ακριβώς πλοίο», υπογράμμισε ο κ. Χατζημάρκος, επισημαίνοντας ότι το εγχείρημα αυτό δεν δημιουργήθηκε για να προσθέσει άλλη μία γραφειοκρατική δομή, αλλά για να παράγει χειροπιαστά αποτελέσματα για την καθημερινότητα των νησιωτών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στον ευρωπαϊκό διάλογο για τη μεταρρύθμιση της Πολιτικής Συνοχής, τονίζοντας ότι το ισχύον πλαίσιο —που αφήνει τα κράτη-μέλη να σχεδιάζουν κατά το δοκούν— έχει εξαντλήσει τα όριά του. Η Ελλάδα, ως το μεγαλύτερο νησιωτικό σύμπλεγμα της Ευρώπης, προσέρχεται στις Βρυξέλλες με μια ενιαία, αρραγή φωνή, διεκδικώντας:
-
Αυτοτελή Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά με θεσμική ισχύ.
-
Υποχρεωτική ρήτρα νησιωτικότητας σε κάθε νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία ή χρηματοδοτικό πρόγραμμα.
-
Ειδική μέριμνα για τα μικρά, ακριτικά νησιά και τα πολυνησιακά συμπλέγματα.
-
Εγγυημένη συνδεσιμότητα (ακτοπλοϊκή και αεροπορική) ως θεμελιώδες δικαίωμα πρόσβασης στην υγεία και την παιδεία.
-
Προσαρμογή των κανόνων κρατικών ενισχύσεων για την κάλυψη του αυξημένου λειτουργικού κόστους των νησιωτικών επιχειρήσεων.
-
Ειδικά κονδύλια για την ενέργεια και την επάρκεια νερού, την προστασία του τουριστικού προϊόντος, τη δημογραφική στήριξη και την αντιμετώπιση εξωγενών πιέσεων.
-
Ίδρυση Παρατηρητηρίου Νησιωτικότητας για τη συστηματική συλλογή δεδομένων.
-
Σχεδιασμό εργαλείων με βάση τη θαλάσσια πραγματικότητα και όχι τα ηπειρωτικά πρότυπα.
Παράλληλα, ο κ. Χατζημάρκος χαρακτήρισε κομβικό σημείο την ελληνική Προεδρία της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027, καθώς συμπίπτει με τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028-2034).
Κωνσταντίνος Μουτζούρης: «Απαιτείται ειδική πολιτική για τη μικρονησιωτικότητα»
Ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου εστίασε στην ιδιαιτερότητα των πολύ μικρών και ακριτικών νησιών, σημειώνοντας ότι η ελληνική πολιτική οφείλει να αναγνωρίσει τη διαφορά ανάμεσα σε μεγάλα νησιά της Μεσογείου (όπως η Σικελία) και σε τόπους όπως ο Άγιος Ευστράτιος ή η Τήλος.
-
Η παγίδα της σύγκρισης με τις ορεινές περιοχές: Ο κ. Μουτζούρης τόνισε ότι ένας κάτοικος βουνού μπορεί να μπει στο αυτοκίνητό του και να φτάσει σε ένα νοσοκομείο, ενώ ο νησιώτης εξαρτάται από τον καιρό, τα απαγορευτικά και τα δρομολόγια των πλοίων.
-
Υγεία και Παιδεία: Απλά καθημερινά ζητήματα, όπως η παρουσία γιατρού ή η παραμονή ενός εκπαιδευτικού, μετατρέπονται σε γρίφο εξαιτίας του δυσβάσταχτου κόστους διαβίωσης και της απομόνωσης.
-
Πρωτογενής Τομέας: Αναδείχθηκε η ανάγκη στήριξης της παραγωγικής ταυτότητας του Βορείου Αιγαίου, ενώ ασκήθηκε κριτική για τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή μέτρων όπως το Μεταφορικό Ισοδύναμο.
Γιάννης Τρεπεκλής: «Το στεγαστικό απειλεί την παρουσία του κράτους στα νησιά»
Από την πλευρά του, ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων έθεσε στο επίκεντρο την οξεία στεγαστική κρίση που αντιμετωπίζουν οι δημόσιοι λειτουργοί (γιατροί, δάσκαλοι, σώματα ασφαλείας) στα νησιά.
«Ακόμη κι αν προσφέρουμε οικονομικά επιδόματα ως Περιφέρειες, οι άνθρωποι παραιτούνται ή ζητούν αμέσως μετάθεση γιατί απλά δεν βρίσκουν σπίτι να μείνουν. Αν συνεχιστεί αυτό, σε λίγο δεν θα υπάρχει αστυνομικός, πυροσβέστης ή δάσκαλος στα νησιά μας», προειδοποίησε ο κ. Τρεπεκλής.
Παράλληλα, ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων αναφέρθηκε σε δύο ακόμη κρίσιμους άξονες:
-
Κλιματική Κρίση & Κόστος Υποδομών: Τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκαλούν πρωτοφανείς καταστροφές στις υποδομές. Το κόστος αποκατάστασης στα νησιά είναι διπλάσιο και τριπλάσιο σε σχέση με την ηπειρωτική Ελλάδα, λόγω των μεταφορικών, των γεωμορφολογικών δυσκολιών και των ελλείψεων σε συνεργεία.
-
Πολιτιστική Ταυτότητα: Ο τουρισμός προσφέρει οικονομική ανάσα, αλλά ασκεί τεράστια πίεση στο περιβάλλον και την τοπική φυσιογνωμία, καθιστώντας αναγκαία τη χρηματοδότηση δράσεων που προστατεύουν την πολιτιστική κληρονομιά.
Επόμενα Βήματα
Οι τρεις περιφερειάρχες επιβεβαίωσαν ότι η νησιωτική συμμαχία θα συνεχίσει με αμείωτη ένταση τις επαφές της με την ελληνική κυβέρνηση και τα ευρωπαϊκά όργανα. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός συμπαγούς διεκδικητικού πλαισίου που θα κατοχυρώνει στην πράξη την ισότιμη ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της νησιωτικής Ελλάδας.
