Περίπου στο 1/3 των ποταμιών της Ευρώπης σημειώθηκαν πλημμύρες το 2024 – Την ίδια στιγμή η ήπειρος θερμαίνεται δύο φορές ταχύτερα από τον μέσο όρο
Η αύξηση της θερμοκρασίας και η μεγάλη συχνότητα που εμφανίζονται καταιγίδες και πλημμύρες συνθέτουν τις δύο αλληλένδετες όψεις της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη. Νέα έκθεση διαπιστώνει ότι οι πλημμύρες που χτύπησαν την Ευρώπη το 2024 έπληξαν 413.000 ανθρώπους τη στιγμή που η περσινή χρονιά ήταν η θερμότερη που έχει καταγραφεί ποτέ.
Οι εικόνες με τα στοιβαγμένα αυτοκίνητα σε πλημμυρισμένους δρόμους και τις γέφυρες να ξεριζώνονται από ορμητικούς χειμάρρους κυριάρχησαν στην Ευρώπη το 2024. «Υψηλά επίπεδα πλημμυρών» καταγράφηκαν στο 30% του δικτύου των ποταμιών της Ευρώπης ενώ στο 12% ξεπεράστηκαν τα όρια της «σοβαρής» πλημμύρας, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έκθεση για την κατάσταση του κλίματος που παρουσιάζει ο Guardian.
Η δυτική Ευρώπη επλήγη περισσότερο, με το 2024 να είναι η δέκατη πιο υγρή χρονιά που έχει γνωρίσει η περιοχή από το 1950, όταν ξεκίνησαν να διατηρούνται αρχεία. Οι καταιγίδες και οι πλημμύρες προκάλεσαν εξάλλου υλικές ζημιές ύψους 18 δισεκ. δολαρίων.
Τα δύο πιο καταστροφικά παραδείγματα ήταν οι κατακλυσμοί που σάρωσαν την κεντρική Ευρώπη τον Σεπτέμβριο και την ανατολική Ισπανία τον Οκτώβριο, οι οποίοι ευθύνονται για περισσότερους από 250 από τους 335 θανάτους από πλημμύρες που καταγράφηκαν στην ήπειρο το 2024.
Προηγούμενες μελέτες διαπίστωσαν ότι οι καταστροφές έγιναν ισχυρότερες και πιο πιθανές λόγω της αύξησης της παγκόσμιας θέρμανσης.
Η Celeste Saulo, γενική διευθύντρια του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), δήλωσε ότι «κάθε επιπλέον δέκατο του βαθμού που αυξάνει η θερμοκρασία έχει σημασία διότι εντείνει τους κινδύνους για τις ζωές μας, τις οικονομίες μας και για τον πλανήτη μας», αλλά πρόσθεσε ότι οι κοινωνίες πρέπει επίσης να προσαρμοστούν σε έναν θερμότερο κόσμο.
«Έχουμε σημειώσει πρόοδο, αλλά πρέπει να προχωρήσουμε περισσότερο και πρέπει να προχωρήσουμε ταχύτερα», δήλωσε. «Και πρέπει να προχωρήσουμε μαζί».
Πυρκαγιές και πλημμύρες – Τι δείχνει η έκθεση
Η έκθεση, η οποία δημοσιεύθηκε την Τρίτη από την υπηρεσία Copernicus της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή και τον WMO, διαπίστωσε ότι ο αριθμός των ημερών με «έντονη», «πολύ έντονη» και «ακραία θερμική καταπόνηση» ήταν ο δεύτερος υψηλότερος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η νοτιοανατολική Ευρώπη βίωσε τον Ιούλιο του 2024 τον μεγαλύτερο καύσωνα που έχει καταγραφεί ποτέ, ενώ η υψηλή θερμοκρασία σε ολόκληρη την ήπειρο συνέβαλε στις καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν 42.000 ανθρώπους, σύμφωνα με την έκθεση.
Περίπου το ένα τέταρτο της καμένης έκτασης της Ευρώπης πέρυσι προήλθε από τις καταστροφικές πυρκαγιές στην Πορτογαλία τον Σεπτέμβριο, όπου 110.000 εκτάρια έγιναν στάχτη σε μία μόνο εβδομάδα.
Η Friederike Otto, κλιματολόγος στο Imperial College του Λονδίνου και συν-επικεφαλής του World Weather Attribution, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι η έκθεση «αποκαλύπτει τον πόνο που υφίσταται ήδη ο πληθυσμός της Ευρώπης από τα ακραία καιρικά φαινόμενα» με 1,3C παγκόσμιας θέρμανσης πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
«Οδεύουμε σε αύξηση 3C μέχρι το 2100», είπε. «Αρκεί να θυμηθείτε τις πλημμύρες στην Ισπανία, τις πυρκαγιές στην Πορτογαλία ή τους καλοκαιρινούς καύσωνες πέρυσι για να καταλάβετε πόσο καταστροφικό θα ήταν αυτό το επίπεδο θέρμανσης».
Η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο όρο
Οι συντάκτες της έκθεσης υπογράμμισαν μια «ασυνήθιστη» αντίθεση μεταξύ της δυτικής και της ανατολικής Ευρώπης, με τη δυτική να τείνει να είναι υγρή και συννεφιασμένη και την ανατολική θερμή και ηλιόλουστη.
Ο όγκος ροής των ποταμών έτεινε να είναι πάνω από το μέσο όρο στις δυτικές χώρες και κάτω από το μέσο όρο στις ανατολικές. Κατά τη διάρκεια αρκετών μηνών πέρυσι, ο Τάμεσης στο Ηνωμένο Βασίλειο και ο Λίγηρας στη Γαλλία παρουσίασαν τον υψηλότερο όγκο ροής σε 33 χρόνια καταγραφής, σύμφωνα με την έκθεση.
Πηγή: Guardian
Οι παγετώνες της Σουηδίας μειώθηκαν με τους γρηγορότερους ρυθμούς που έχουν παρατηρηθεί μέχρι στιγμής, ενώ αυξήθηκε και το θερμικό στρες στους κατοίκους της ηπείρου. Οι συγγραφείς της έκθεσης κατέγραψαν επίσης υψηλές θερμοκρασίες βόρεια του Αρκτικού Κύκλου και τη θερμότερη θερμοκρασία επιφάνειας της θάλασσας που έχει καταγραφεί στη Μεσόγειο.
Η Froila Palmeiro, κλιματολόγος στο Ευρωμεσογειακό Κέντρο για την Κλιματική Αλλαγή, δήλωσε ότι τα ακραία φαινόμενα «δεν έχουν μόνο άμεσο αντίκτυπο στα οικοσυστήματά, αλλά παίζουν επίσης ρόλο στα καιρικά φαινόμενα που επηρεάζουν όλη την Ευρώπη».
Η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, αλλά έχει μειώσει τη ρύπανση από την υπερθέρμανση του πλανήτη ταχύτερα από άλλες μεγάλες οικονομίες. Η ΕΕ σχεδιάζει να επιτύχει μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050 και αναμένεται να ανακοινώσει επίσης έναν καθαρό στόχο μείωσης κατά 90% για το 2040 αργότερα φέτος.
Αποτυχία
Ωστόσο τα βήματα αυτά μοιάζουν πολύ λίγα για τις επείγουσες συνθήκες που βιώνει η ήπειρος. Ο Thomas Gelin, υπεύθυνος εκστρατείας για το κλίμα στην Greenpeace EU, δήλωσε ότι η έκθεση δείχνει ότι οι πολιτικοί απέτυχαν να θέσουν τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων προ των ευθυνών τους και να σταματήσουν την επέκταση των ρυπογόνων επιχειρήσεων τους.
«Τα μόνα μέρη της Ευρώπης που δεν βράζουν, παρασύρονται από τις πλημμύρες», είπε. «Η ΕΕ πρέπει επειγόντως να επικαιροποιήσει τους κλιματικούς της στόχους για να αντικατοπτρίζουν την επιστημονική πραγματικότητα και να σταματήσει τα νέα έργα ορυκτών καυσίμων ως πρώτο βήμα προς την πλήρη κατάργηση».
