Άλλο φιλελεύθεροι, άλλο… φιλελέρες

Αυτό που έχει προκύψει μέχρι τώρα από όλα τα στοιχεία για το πώς λειτουργούσε το «ιατρείο» στο Κολωνάκι, όπου έχασε τη ζωή του ο Γιώργος Μαζωνάκης, αλλά και για το πώς λειτουργούν ανάλογα «ιατρεία» ευρύτερα, είναι ότι πρακτικά άμα έχεις πτυχίο ιατρικής και είσαι γραμμένος στον οικείο Ιατρικό Σύλλογο, ενίοτε ακόμη και εάν δεν έχεις πτυχίο, μπορείς να βγαίνεις και να πουλάς κάθε είδους θεραπεία και σκευάσματα, χωρίς κανένας να ελέγχει εάν έχεις την κατάλληλη ειδικότητα για τις συγκεκριμένες πράξεις ή εάν το ιατρείο σου προσφέρει εγγυήσεις ότι οι όποιες ιατρικές πράξεις θα γίνουν με ασφάλεια για τον ασθενή.

Ουσιαστικά, αυτό διαμόρφωσε ένα χαοτικό καθεστώς, όπου ο καθένας μπορεί να υπόσχεται ό,τι θέλει. Και βέβαια το θέμα δεν είναι απλώς ότι αυτό καταλήγει στο να κάνουν μπίζνες κάθε λογής κομπογιαννίτες. Το βασικό είναι ότι όλα αυτά ενέχουν κινδύνους μεγάλους. Γιατί μπορεί κάποιες «εναλλακτικές θεραπείες» να αφορούν απλώς κάποια μαντζούνια ή κάποιες ανυπόστατες θεωρίες, χωρίς να προκαλούν κάποια βλάβη, αλλά όταν ένας καρκινοπαθής προτιμήσει τέτοιες θεραπείες αντί για τη χημειοθεραπεία, τότε πολύ απλά θα πεθάνει νωρίτερα. Επίσης κίνδυνοι υπάρχουν όταν αυτά τα μαντζούνια εγκυμονούν και κινδύνους, ή όταν παράλληλα με τις «εναλλακτικές θεραπείες» οι συγκεκριμένοι «ειδικοί» προχωρούν σε ιατρικές πράξεις που μπορούν να γίνουν με ασφάλεια μόνο μέσα σε νοσοκομεία.

Μόνο που αυτό το χάος ουδέποτε απασχόλησε την κυβέρνηση, ούτε ασχολήθηκε με το τι γινόταν σε αυτά τα «ιατρεία», εάν τηρούνταν πρωτόκολλα ασφάλειας, εάν υπήρχε εξαπάτηση του κοινού, εάν ζωές αντιμετώπιζαν κίνδυνο. Το μόνο που την απασχόλησε ήταν να προωθήσει αυτή την αγορά «εναλλακτικών θεραπειών», να την συμπεριλάβει στα μεγαλεπήβολα σχέδιά της για τον τουρισμό υγείας, να τη θεωρήσει μορφή «υγιούς επιχειρηματικότητας». Από κοντά βεβαίως και διάφοροι «παράγοντες» κυβερνητικοί στον χώρο της υγείας, του Γ. Πατούλη προεξάρχοντος.

Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί υπουργοί όπως ο Θ. Πλεύρης γνώριζαν αυτούς τους γιατρούς, γιατί  δημόσιοι φορείς τους φώναζαν σε συνέδρια, γιατί δεν έκαναν καμία προειδοποίηση προς το κοινό.

Αυτό εξηγεί γιατί χρειάστηκε να υπάρξει ένα τόσο τραγικό περιστατικό, ώστε ο αρμόδιος υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης, που ακόμη και τώρα στηρίζει τον κλάδο των υπηρεσιών «μακροζωΐας», να ανακοινώσει κάποια μέτρα και αυτά όχι ελέγχου των ιατρείων αλλά υποτίθεται διαπίστωσης μέσω ΑΙ εάν υπάρχουν ιατρεία που διαφημίζουν πρακτικές που δεν δικαιούνται. Ο ίδιος υπουργός που κάποτε διαφήμιζε με περισσό ενθουσιασμό τα διαβόητα «νανογιλέκα».

Και όλα αυτά από μια κυβέρνηση που μία από τις πρώτες πράξεις της το 2019, εντελώς συμβολικά μέσα στον νόμο για το «επιτελικό κράτος», ήταν να καταργήσει το Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας, δηλαδή το εξειδικευμένο σώμα που είχε ακριβώς ως προτεραιότητα να πραγματοποιεί ελέγχους σε ιατρεία και δομές υγείας και του οποίου η αρμοδιότητα μεταφέρθηκε στην Εθνική Αρχική Διαφάνειας με αποτέλεσμα να πραγματοποιούνται έκτοτε λιγότεροι έλεγχοι.

Όλα αυτά δεν είναι τυχαία. Η κυβέρνηση αυτή έχει μια πολύ συγκεκριμένη αντίληψη που είναι ότι σε όλες τις υπηρεσίες πρέπει να υπάρχει μια αγορά και αυτή η αγορά να είναι ελεύθερη και ανεξέλεγκτη. Όσο υπάρχουν πελάτες διατεθειμένοι να πληρώσουν για οποιαδήποτε υπηρεσία και πάροχοι έτοιμοι να προσφέρουν αυτή την υπηρεσία, το κράτος όχι μόνο δεν πρέπει να κάνει ελέγχους ή να επιβάλλει την τήρηση αυστηρών προδιαγραφών αλλά αντιθέτως οφείλει να διευκολύνει όλους αυτούς τους ιδιώτες παρόχους και κατά το δυνατόν να τους προκρίνει σε βάρος των δημόσιων δομών που προσφέρουν τις ίδιες υπηρεσίες.

Δηλαδή, η κυβέρνηση στην πραγματικότητα αντιμετώπισε τον κομπογιαννιτισμό σε όλες τις παραλλαγές του ως ένα νόμιμο τμήμα της αγοράς υπηρεσιών υγείας, ως ένα είδος «επιχειρηματικότητας» που έπρεπε να στηριχτεί και να ενισχυθεί, ως ένα «εθνικό προϊόν» που θα μπορούσαμε να το κάνουμε ακόμη και εξαγώγιμο.

Και αυτό όχι επειδή δεν ήξερε ότι μέσα σε όλο αυτό το φάσμα «εναλλακτικών θεραπειών» υπήρχαν απατεώνες, σκευάσματα χωρίς καμιά θεραπευτική αξία, και επικίνδυνες πρακτικές. Αλλά γιατί είναι βαθιά ριζωμένη η αντίληψη στο κυβερνητικό επιτελείο ότι όλα σε όλα αυτά πάντα πρέπει να υπεισέρχεται και ένα στοιχείο «ατομικής ευθύνης». Δηλαδή, ότι έχει ευθύνη και ο καταναλωτής όταν επιλέγει να αγοράσει ένα προϊόν ή μια υπηρεσία.

Όμως, όλα αυτά δεν αφορούν μόνο τον χώρο της υγείας. Τα ίδια έκανε η κυβέρνηση και στον χώρο της Ανώτατης Παιδείας. Με βάση την αντίληψη ότι «το ιδιωτικό είναι πάντα πιο καλό» και τη στρατηγική σε όλα τα πεδία να αναπτυχθούν και αγοραίες πρακτικές, η κυβέρνηση προχώρησε στο να θεσμοθετήσει ιδιωτικά πανεπιστήμια χωρίς ουσιαστική πιστοποίηση των σπουδών, χωρίς πραγματικούς ελέγχους, χωρίς κανένα σχεδιασμό, οδηγώντας τελικά στη δημιουργία «ιδιωτικών σουπερμάρκετ πτυχίων».

Η κυβέρνηση – και οι υπουργοί της, ακόμη και αυτοί που προέρχονται από τον χώρο του ακροδεξιού λαϊκισμού – διακηρύσσει πάντα ότι είναι μια φιλελεύθερη κυβέρνηση. Μόνο που αυτά που κάνει καμιά σχέση δεν έχουν με τον φιλελευθερισμό. Γιατί ο φιλελευθερισμός ως ιδεολογία και πολιτική πρακτική που θεωρεί ότι πρέπει να υπάρχουν θεμελιώδεις ελευθερίες και δικαιώματα και ότι είναι καλό να υπάρχουν αγορές γιατί αυτές μέσω του ανταγωνισμού επιτρέπουν καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών συντελεστών, δεν έχει καμία σχέση με αυτά που κάνει αυτή η κυβέρνηση.

Γιατί αυτά που κάνει η κυβέρνηση μόνο ως… φιλελερισμός μπορούν να περιγραφούν, δηλαδή ως μια αντίληψη που βλέπει την αγορά ως νομιμοποιημένη ασυδοσία και που αποτιμά θετικά όχι την επιχειρηματικότητα, αλλά την αρπαχτή. Μια κυβερνητική αντίληψη που στο τέλος καταλήγει σε ένα «στην υγεία των κορόιδων» που κάποιες φορές γίνεται μοιραία επικίνδυνο.