Τη δημιουργία Ενεργειακής Κοινότητας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με έδρα τη Ρόδο, δρομολογεί η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ρόδου (ΔΕΥΑΡ), επιδιώκοντας την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), τον περιορισμό των ενεργειακών δαπανών και την παροχή στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά.
Το νέο εγχείρημα σχεδιάζεται με τη συμμετοχή του δήμου Ρόδου, της ΔΕΥΑΡ, πολιτών και τοπικών κοινοτήτων, καθώς και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Κεντρική πρόβλεψη αποτελεί η δυνατότητα ενίσχυσης νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια, ακόμη και εάν δεν συμμετέχουν ως μέλη στο συγκεκριμένο σχήμα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΡ, Σωτήρης Βαγιανός, κατέθεσε σχετική εισήγηση στο δημοτικό συμβούλιο Ρόδου, προκειμένου το θέμα να συζητηθεί στη συνεδρίαση της προσεχούς Τετάρτης, 14 Οκτωβρίου.
Η σύσταση της κοινότητας προτείνεται να πραγματοποιηθεί βάσει του ν. 5037/2023, όπως ισχύει, με τη μορφή είτε Κοινότητας Ανανεώσιμης Ενέργειας (ΚΑΕ) είτε Ενεργειακής Κοινότητας Πολιτών (ΕΚΠ). Η τελική νομική μορφή θα καθοριστεί μετά την ολοκλήρωση της σχετικής γνωμοδότησης και την εκπόνηση του καταστατικού. Υπενθυμίζεται ότι το διοικητικό συμβούλιο της ΔΕΥΑΡ έχει ήδη εγκρίνει ομόφωνα την προώθηση της πρωτοβουλίας, αποφασίζοντας παράλληλα να προσκαλέσει τον δήμο Ρόδου και τη ΔΕΡΜ Α.Ε. ως ιδρυτικά μέλη.
Επιδίωξη η συμμετοχή τουλάχιστον 30 ιδρυτικών μελών
Η ενεργή εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας αποτελεί βασικό στόχο του σχεδιασμού, με την επιδίωξη να συγκεντρωθούν τουλάχιστον 30 ιδρυτικά μέλη από τους δημότες και τις τοπικές κοινότητες του νησιού.
Η νέα κοινότητα θα έχει τη δυνατότητα να αναπτύσσει έργα ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ στο ηλεκτρικό σύστημα της Ρόδου, αξιοποιώντας μοντέλα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού ή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού. Η επιλογή του καταλληλότερου μηχανισμού θα γίνει με βάση τις καταναλωτικές ανάγκες των συμμετεχόντων, καθώς και τα τεχνικά και οικονομικά δεδομένα που θα προκύψουν από τη σχετική μελέτη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δυνατότητα κάλυψης ενεργειακών αναγκών ευάλωτων νοικοκυριών και καταναλωτών που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, ακόμη και χωρίς την εγγραφή τους ως μελών της κοινότητας, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Η σχετική πρόβλεψη προτείνεται να συμπεριληφθεί ρητά στο καταστατικό, με διαδικασίες πιστοποίησης των δικαιούχων και διασφάλισης της προστασίας των προσωπικών τους δεδομένων.
Οι τεχνικοί περιορισμοί και τα όρια ισχύος στη Ρόδο
Η υλοποίηση του σχεδίου θα πρέπει να λάβει υπόψη τις ιδιαιτερότητες του ηλεκτρικού συστήματος της Ρόδου, καθώς το νησί ανήκει στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά και υπόκειται σε συγκεκριμένους τεχνικούς περιορισμούς και ανώτατα όρια εγκατεστημένης ισχύος.
Όπως αναφέρεται στην εισήγηση, για τους σταθμούς Ενεργειακών Κοινοτήτων στη Ρόδο προβλέπεται ανώτατη ισχύς 500 kW ανά σταθμό. Αντίστοιχο όριο ισχύει για σταθμούς νομικών προσώπων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου με κοινωφελή σκοπό. Επιπλέον, η εγκατεστημένη ισχύς δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 100% του αθροίσματος της συμφωνημένης ισχύος των παροχών που εντάσσονται στον συμψηφισμό.
Πριν από την οριστικοποίηση του καταστατικού, κρίνεται απαραίτητη η διερεύνηση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου στο δίκτυο της Ρόδου, σε συνεργασία με τον ΔΕΔΔΗΕ. Παράλληλα, θα εξεταστούν πιθανοί χώροι εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και άλλων σταθμών ΑΠΕ, μεταξύ των οποίων δημοτικά ακίνητα, στέγες δημοτικών κτιρίων και εγκαταστάσεις της ΔΕΥΑΡ.
Τρεις άξονες για τη μείωση του ενεργειακού κόστους
Ο σχεδιασμός της ΔΕΥΑΡ περιλαμβάνει τρεις παράλληλες κατευθύνσεις, οι οποίες αποσκοπούν τόσο στην κάλυψη των αναγκών του δήμου και της επιχείρησης όσο και στη διεύρυνση του κοινωνικού οφέλους.
Ο πρώτος άξονας προβλέπει την απευθείας εγκατάσταση σταθμών ΑΠΕ από τον δήμο Ρόδου και τη ΔΕΥΑΡ, ώστε να καλυφθούν ανάγκες δημοτικών κτιρίων, σχολείων, αθλητικών εγκαταστάσεων, οδοφωτισμού, αντλιοστασίων, γεωτρήσεων και μονάδων επεξεργασίας λυμάτων. Στο πλαίσιο αυτό θα εξεταστεί και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού που προβλέπονται από τη νέα υπουργική απόφαση.
Ο δεύτερος άξονας αφορά τη λειτουργία της νέας Ενεργειακής Κοινότητας Ρόδου, με τη συμμετοχή πολιτών, τοπικών κοινοτήτων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Παράλληλα, θα επιδιώκεται η ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεγγύης, μέσω της στήριξης νοικοκυριών που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο ενεργειακό τους κόστος.
Ο τρίτος άξονας συνδέεται με τη συνέχιση και τον συντονισμό της συμμετοχής του δήμου και της ΔΕΥΑΡ στην υφιστάμενη Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών Bluetonium, στο πλαίσιο του προγράμματος «ΑΠΟΛΛΩΝ». Για τον σκοπό αυτό θα καταγραφούν οι παροχές που έχουν ήδη ενταχθεί σε ενεργειακά σχήματα, ώστε να αποφευχθούν επικαλύψεις και να εξασφαλιστεί η ορθολογική κατανομή της διαθέσιμης ισχύος.
Τα επόμενα βήματα και οι αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου
Το δημοτικό συμβούλιο Ρόδου καλείται αρχικά να εγκρίνει τη συμμετοχή του δήμου ως ιδρυτικού μέλους της νέας κοινότητας. Παράλληλα, προβλέπεται να καταγραφούν οι ενεργειακές παροχές του δήμου και της ΔΕΥΑΡ, με στοιχεία για τη συμφωνημένη ισχύ και την ετήσια κατανάλωση, καθώς και να προσδιοριστούν οι παροχές που συμμετέχουν ήδη σε αντίστοιχα σχήματα.
Στο ίδιο πλαίσιο θα διερευνηθούν οι κατάλληλοι χώροι για την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ, με στόχο να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αξιοποίησης των διαθέσιμων δυνατοτήτων.
Οι οριστικές αποφάσεις για τη νομική μορφή της κοινότητας, το καταστατικό, το ύψος της συνεταιριστικής μερίδας του δήμου, τη σχετική δαπάνη και τον εκπρόσωπο που θα συμμετέχει στα όργανα διοίκησης θα ληφθούν με νεότερη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, μετά την ολοκλήρωση της νομικής γνωμοδότησης.
