Οι γεννήσεις καταρρέουν, η περιφέρεια γερνά και ολόκληρες περιοχές χάνουν τον νεότερο πληθυσμό τους. Το δημογραφικό δεν είναι πια μια μακρινή προειδοποίηση. Είναι ένα πρόβλημα που βρίσκεται ήδη μπροστά μας και απαιτεί απαντήσεις από την κυβέρνηση.
Τα στοιχεία προκαλούν σοβαρό προβληματισμό.
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δημογραφική συρρίκνωση που εξελίσσεται εδώ και δεκαετίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος, οι γεννήσεις μειώθηκαν πανελλαδικά κατά 42% μεταξύ 2009 και 2024, από 117.440 σε περίπου 68.310. Σε Θεσπρωτία, Γρεβενά, Φθιώτιδα, Κοζάνη, Ευρυτανία και Φλώρινα η μείωση ξεπέρασε ακόμη και το 50%. (ProtoThema(!))
Και η πτώση δεν σταμάτησε εκεί.
Τα νεότερα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι το 2025 καταγράφηκαν μόλις 65.594 γεννήσεις, έναντι 68.467 το 2024 — νέα μείωση κατά 4,2% μέσα σε έναν χρόνο. (ELSTAT(!))
Την ίδια ώρα, η χώρα γερνά. Στις αρχές του 2025, το 23,7% του εκτιμώμενου πληθυσμού ήταν ηλικίας 65 ετών και άνω, ενώ τα παιδιά έως 14 ετών αποτελούσαν μόλις το 12,8%. Το 2024 καταγράφηκαν 68.309 γεννήσεις έναντι 125.873 θανάτων. (ELSTAT(!))
Πόσα ακόμη στοιχεία χρειάζονται για να σημάνει συναγερμός;
Το δημογραφικό ασφαλώς δεν δημιουργήθηκε μέσα σε μία κυβερνητική θητεία. Η πτωτική πορεία των γεννήσεων έχει βάθος δεκαετιών και συνδέεται με πολλούς παράγοντες: οικονομικές συνθήκες, στέγαση, ηλικία τεκνοποίησης, μετανάστευση νέων ανθρώπων, εργασιακή ανασφάλεια και αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Αυτό όμως δεν απαλλάσσει τη σημερινή κυβέρνηση από την ευθύνη να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που πλέον έχει πάρει δραματικές διαστάσεις.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει να εξηγήσει εάν τα μέτρα που έχει λάβει είναι αρκετά και, κυρίως, γιατί η πτωτική πορεία συνεχίζεται.
Για έναν νέο άνθρωπο το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι πολύ συγκεκριμένο:
Μπορώ να πληρώσω σπίτι; Μπορώ να μεγαλώσω ένα παιδί; Υπάρχει παιδικός σταθμός; Μπορώ να συνδυάσω εργασία και οικογένεια; Τι θα συμβεί αν αποκτήσω δεύτερο ή τρίτο παιδί;
Εάν η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα είναι όλο και συχνότερα «δεν βγαίνω», τότε καμία επικοινωνιακή καμπάνια για το δημογραφικό δεν αρκεί.
Η στήριξη της οικογένειας πρέπει να γίνει πραγματική προτεραιότητα
Χρειάζεται μια πολιτική που να κάνει την απόκτηση οικογένειας οικονομικά και πρακτικά ευκολότερη: προσιτή κατοικία για νέους και οικογένειες, ουσιαστική ενίσχυση για κάθε παιδί, περισσότερες δομές φύλαξης, φορολογικές ελαφρύνσεις, προστασία της μητρότητας και της πατρότητας στην εργασία και ειδικά κίνητρα για οικογένειες που επιλέγουν να παραμείνουν στην περιφέρεια.
Το πρόβλημα δεν λύνεται με ένα επίδομα ούτε με μία εξαγγελία.
Χρειάζεται σταθερή πολιτική πολλών ετών και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Και εδώ ακριβώς πρέπει να κριθεί η κυβέρνηση: όχι από τις προθέσεις ή τις ανακοινώσεις της, αλλά από το εάν οι νέοι άνθρωποι αισθάνονται ότι μπορούν πράγματι να δημιουργήσουν οικογένεια στην Ελλάδα.
Η περιφέρεια εκπέμπει SOS
Η εικόνα γίνεται ακόμη σκληρότερη μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι μόλις πέντε από τις 74 Περιφερειακές Ενότητες που εξετάζονται —Θήρα, Μύκονος, Κως, Νάξος και Ρέθυμνο— είχαν το 2024 περισσότερες γεννήσεις από θανάτους. Σε ορισμένες περιοχές καταγράφονταν έως και 376 θάνατοι για κάθε 100 γεννήσεις. (ProtoThema(!))
Αυτά δεν είναι απλώς νούμερα σε έναν πίνακα.
Σημαίνουν λιγότερα παιδιά στα σχολεία, λιγότερους νέους εργαζόμενους, μικρότερες τοπικές κοινωνίες και χωριά που κινδυνεύουν να χάσουν σταδιακά τη ζωντάνια τους.
Η κυβέρνηση πρέπει να λογοδοτήσει για τα αποτελέσματα
Η πολιτική αντιπαράθεση μπορεί να συνεχίζεται καθημερινά για δεκάδες θέματα. Το δημογραφικό, όμως, ξεπερνά τον εκλογικό κύκλο μιας κυβέρνησης.
Αφορά το πώς θα είναι η Ελλάδα σε είκοσι, τριάντα και πενήντα χρόνια.
Γι’ αυτό και η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει την ευθύνη να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο, συγκεκριμένους στόχους και συγκεκριμένα αποτελέσματα. Και η αντιπολίτευση, αντίστοιχα, οφείλει να παρουσιάσει τη δική της εφαρμόσιμη πρόταση.
Γιατί το ερώτημα δεν πρέπει να είναι ποιος θα κερδίσει μερικούς πόντους στην πολιτική αντιπαράθεση.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πολύ μεγαλύτερο:
Τι Ελλάδα θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές, αν οι επόμενες γενιές γίνονται κάθε χρόνο λιγότερες;
