Η φάμπρικα της φανέλας: Εργάτες στην Καμπότζη αμείβονται με ένα ευρώ την ώρα για μια φανέλα μεγάλης ομάδας που πωλείται 150

0
Η μεγάλη αύξηση τιμών τα τελευταία χρόνια στις φανέλες των ποδοσφαιρικών ομάδων έχει οδηγήσει σε έντονες αντιδράσεις για όλη τη βιομηχανία που έχει κέρδη δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ειδικά στις μεγάλες ομάδες τα προϊόντα που πωλούνται στις μπουτίκ και πολύ περισσότερο η επίσημη φανέλα αγγίζει πολλές φορές τα 150 ευρώ η μία.

Το BBC με αφορμή τα σχόλια για την αύξηση των τιμών και στην Premier League, δημοσίευσε ντοκιμαντέρ που δείχνει όλη την πορεία μιας φανέλας. Από τα εργοστάσια της Καμπότζης (μια από τις χώρες που κατασκευάζονται) έως και τις μπουτικ.

Το βρετανικό δίκτυο βρέθηκε σε δύο εργοστάσια στην Καμπότζη. Σε αυτά, όπως αναφέρει, είδε να φτιάχνονται επίσημες φανέλες των Λίβερπουλ, Άρσεναλ, Σέλτικ, Ρεάλ Μαδρίτης.

Σε πρώτο πλάνο βρίσκονται οι συνθήκες εργασίας. Γίνεται λόγος για θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 35 βαθμούς Κελσίου, λεκτική κακοποίηση όταν δεν βγαίνει από το εργοστάσιο ο αριθμός φανελών που πρέπει καθημερινά αλλά και σοβαρές ανησυχίες για τους κανόνες ασφαλείας.

Για ένα ευρώ την ώρα

Το προσωπικό εργάζεται 6-8 ώρες κάθε ημέρα για ένα ευρώ την ώρα περίπου. Το BBC ανέφερε πως είδε τις αποδείξεις μισθοδοσίας και αυτές είναι στα 210-220 δολάρια το μήνα (190-200 ευρώ) για τους περισσότερους από τους εργάτες.

Σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχει αύξηση λόγω υπερωριών ενώ το βρετανικό δίκτυο τονίζει πως οι μισθοί συμμορφώνονται με την τοπική νομοθεσία περί κατώτατου.

«Είναι δύσκολο να ζήσεις με αυτό το ποσό», δήλωσε εργαζόμενη σε ένα από τα εργοστάσια και εξήγησε πως της μένουν λίγα χρήματα αφού καλύψει πρώτα τα έξοδα για το ενοίκιο, τη διατροφή και τους λογαριασμούς.

«Θέλω οι πελάτες να μάθουν ότι μια φανέλα που αγοράζουν, κοστίζει περισσότερο από τον μισθό δύο εβδομάδων ενός εργάτη. Κάθε μία από αυτές τις φανέλες κρύβει τον ιδρώτα των εργατών από την Καμπότζη» λέει άλλη εργαζόμενη.

Το BBC ζήτησε και πήρε δηλώσεις από την Adidas που προμηθεύει με φανέλες οκτώ από τις ομάδες της Premier League. Η εταιρία δήλωσε ότι οι μέσοι καθαροί μισθοί των προμηθευτών της στην Καμπότζη ήταν κατά 34% υψηλότεροι από το σημείο αναφοράς για τον «μισθό αξιοπρεπούς διαβίωσης» που έχει ορίσει το Anker Research Institute. Προσθέτοντας ότι το προσωπικό «αμείβεται συνήθως με ποσά σημαντικά υψηλότερα από τον τοπικό κατώτατο μισθό».

Στόχος η παραγωγή 300-700 φανελών την ημέρα

Σε ένα από τα εργοστάσια, που φαίνεται σε φωτογραφία που έχει στη διάθεσή του το BBC, το θερμόμετρο δείχνει θερμοκρασία άνω των 35 βαθμών και υγρασία που ξεπερνά το 57%.

«Η ζέστη επιβαρύνει πραγματικά την υγεία μας», δήλωσε ένας εργαζόμενος στη γραμμή σιδερώματος. Όσο για τους στόχους, αυτοί είναι 300-700 φανέλες τη μέρα.

Σημαντικό θέμα πάντως για τους ανθρώπους που εργάζονται στη συγκεκριμένη βιομηχανία είναι η λεκτική κακοποίηση, την οποία καταγγέλλουν στην περίπτωση που ο αριθμός φανελών που υπάρχει ως στόχος δεν βγει από τα εργοστάσια.

Εργαζόμενος κατήγγειλε επίσης σοβαρά θέματα ασφαλείας, όπως ατυχήματα από γυμνό καλώδιο.

Η Adidas δήλωσε ότι και στα δύο εργοστάσια υπήρχαν «μέτρα διαχείρισης της ζέστης» και πως σύμφωνα με τους κανονισμούς της εταιρίας «δεν επιτρέπεται καμία μορφή παρενόχλησης». Αλλά και ότι στα αρχεία του εργοστασίου δεν είχαν καταγραφεί «ατυχήματα που σχετίζονται με το ηλεκτρικό δίκτυο».

Οι οπαδοί των ομάδων της Premier League πάντως διαμαρτύρονται έντονα από την αύξηση των τιμών. Το BBC αναφέρει πως είχε βρεθεί πρόσφατα σε ένα παιχνίδι Άστον Βίλα-Άρσεναλ και ένας φίλαθλος των γηπεδούχων τόνισε πως έδωσε 95 λίρες (112 ευρώ) για μια φανέλα με το σήμα του Champions League.

Το BBC ζήτησε και από άλλες εταιρίες όπως η Nike πληροφορίες και ενημέρωση για το που παράγονται οι φανέλες των ομάδων που προμηθεύει. Αντίστοιχα εργοστάσια υπάρχουν σε Βιετνάμ, Ταϊλάνδη, στη Γεωργία αλλά και σε άλλες χώρες του κόσμου.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2025, για μια φανέλα που κοστίζει 85 λίρες (100 ευρώ) τα κέρδη κατανέμονται ως εξής: οι 8,5 λίρες δίνονται σε ύφασμα και διανομή, 37,45 δίνονται στο κατάστημα πώλησης, 16,25 στον κατασκευαστή, 9,5 για μάρκετινγκ και 13,6 για τους φόρους.