Νέα δεδομένα για την αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας φέρνει η υπουργική απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία απλοποιεί και επιταχύνει τις διαδικασίες για την εγκατάσταση και λειτουργία μικρών σταθμών παραγωγής, με ή χωρίς σύστημα αποθήκευσης.
Το νέο πλαίσιο δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων, ακόμη και σε ταράτσες και μπαλκόνια, σε μια περίοδο κατά την οποία η ηλιακή ενέργεια καταγράφει ιστορικά υψηλές επιδόσεις στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ember, τον Ιούνιο του 2026 η ηλιακή ενέργεια κάλυψε για πρώτη φορά το 25% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παραγωγή των φωτοβολταϊκών ανήλθε σε 52 TWh, ξεπερνώντας την παραγωγή από πυρηνικά, φυσικό αέριο, αιολικά και υδροηλεκτρικά.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία του Green Tank, τα φωτοβολταϊκά αντιστοιχούσαν τον ίδιο μήνα στο 31,6% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026 κάλυψαν το 21%. Αν συνυπολογιστούν και τα μη διασυνδεδεμένα νησιά, τα αντίστοιχα ποσοστά ανέρχονται περίπου σε 34% για τον Ιούνιο και 25,1% για το εξάμηνο.
Ο επικεφαλής αναλυτής πολιτικής του Green Tank, Νίκος Μάντζαρης, χαρακτήρισε την απόφαση σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης, επισημαίνοντας παράλληλα τη σημασία της τήρησης των προβλεπόμενων προθεσμιών και της ενημέρωσης των πολιτών για τις νέες δυνατότητες που έχουν στη διάθεσή τους.
Την ικανοποίησή του για το νέο πλαίσιο εξέφρασε και ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών, σημειώνοντας ότι η απόφαση, παρά την καθυστέρηση, ενσωματώνει μεγάλο μέρος των προτάσεων της αγοράς, καθώς και ρυθμίσεις που απορρέουν από ευρωπαϊκές οδηγίες.
Τα 15 βασικά σημεία
Τα βασικά σημεία του νέου πλαισίου, όπως κωδικοποιούνται από τον Σύνδεσμο Εταιριών Φωτοβολταϊκών, είναι τα εξής:
1. Νέο πλαίσιο για την ανταλλαγή δεδομένων και τις συναλλαγές
Καθορίζονται οι διαδικασίες ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, καθώς και οι οικονομικές συναλλαγές μεταξύ αυτοκαταναλωτή, Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης και προμηθευτή. Αντίστοιχες προβλέψεις υπάρχουν και για περιπτώσεις εκπροσώπησης από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.
2. Διμερείς αντί για τριμερείς συμβάσεις
Καταργείται η πρόβλεψη για τριμερή σύμβαση στον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό και προβλέπονται δύο ξεχωριστές διμερείς συμβάσεις: μία μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή και μία μεταξύ αυτοκαταναλωτή και ΦοΣΕ. Για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά προβλέπεται αντίστοιχη σύμβαση με τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.
3. Απλούστευση στο πρόγραμμα οικιακών φωτοβολταϊκών έως 10,8 kW
Καταργείται η τριμερής σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή, προμηθευτή και ΔΑΠΕΕΠ και προβλέπεται πλέον διμερής σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή.
4. Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα έως 10,8 kW
Διευκρινίζεται ότι στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν καταναλωτές με παροχή οικιακής χρήσης, είτε πρόκειται για φυσικά είτε για νομικά πρόσωπα.
5. Ρυθμίσεις για ΟΤΑ και φορείς του Δημοσίου
Για ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού, νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα και κοινωφελή ιδρύματα, η αξία της πλεονάζουσας ενέργειας πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης, όπως ισχύει και για τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές.
6. Πώς υπολογίζεται η αποζημίωση για την πλεονάζουσα ενέργεια
Η αποζημίωση του αυτοκαταναλωτή για την περίσσεια ενέργειας υπολογίζεται με βάση τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας ή την Ειδική Τιμή Αγοράς (ΕΤΑ) των τεχνολογιών ΑΠΕ, όπως αυτή δημοσιεύεται από τον αρμόδιο διαχειριστή. Πρόβλεψη για ΕΤΑ υπάρχει και στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά.
7. Διεύρυνση της συλλογικής αυτοκατανάλωσης
Η συλλογική αυτοκατανάλωση επεκτείνεται και σε καταναλωτές που βρίσκονται εντός συγκροτημάτων κατοικιών, πέρα από όσους βρίσκονται στο ίδιο κτίριο. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι τα έσοδα από την πλεονάζουσα ενέργεια καταβάλλονται στους λογαριασμούς των αυτοκαταναλωτών.
8. Σταθμοί που δεν επιθυμούν αποζημίωση για την ενέργεια που εγχέουν
Προβλέπεται δυνατότητα εκπροσώπησης από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ για σταθμούς που εγχέουν ενέργεια στο δίκτυο αλλά δεν επιθυμούν να αποζημιωθούν. Στις περιπτώσεις αυτές απαιτείται εγγραφή στο αντίστοιχο Μητρώο.
9. Προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης
Το νέο πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα προσθήκης συστημάτων αποθήκευσης σε σταθμούς αυτοκατανάλωσης. Στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα, η αποθήκευση μπορεί να φορτίζει από το φωτοβολταϊκό και, όταν πρόκειται για σύστημα zero feed-in, να απορροφά ενέργεια και από το δίκτυο. Στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά δεν επιτρέπεται ανταλλαγή ενέργειας μεταξύ του συστήματος αποθήκευσης και του δικτύου.
10. Αυτοκατανάλωση μέσω σταθμών αποθήκευσης χωρίς έγχυση
Επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών αποθήκευσης από φυσικά και νομικά πρόσωπα. Η ισχύς του σταθμού δεν μπορεί να ξεπερνά το 100% της συμφωνημένης ισχύος της παροχής κατανάλωσης. Όπου απαιτείται, προβλέπεται επαύξηση της παροχής, εγκατάσταση αισθητήρα κατεύθυνσης και σύστημα τηλεμέτρησης. Υπό προϋποθέσεις, η ίδια παροχή μπορεί να συμμετέχει και σε άλλα συστήματα αυτοκατανάλωσης.
11. Απλούστερη διαδικασία για τα «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού»
Θεσπίζεται διαδικασία ηλεκτρονικής ενημέρωσης του Διαχειριστή για την εγκατάσταση μικροηλιακών συστημάτων με ρευματολήπτη, με μέγιστη ισχύ έγχυσης 800 W και εγκατεστημένη ισχύ 1.000 W. Η ρύθμιση απλοποιεί τη διαδικασία για τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού».
12. Αυτοκατανάλωση μέσω τρίτου προσώπου
Διευκρινίζεται ότι το τρίτο πρόσωπο μπορεί να είναι ο κάτοχος του σταθμού και να έχει τις σχετικές άδειες, όμως τη σύμβαση συμψηφισμού συνάπτει ο ίδιος ο αυτοκαταναλωτής, ο οποίος λαμβάνει και το οικονομικό όφελος. Παράλληλα, εγκαθίσταται ξεχωριστός μετρητής για τον σταθμό.
13. Δυνατότητα επέκτασης του χρόνου εκκαθάρισης
Οι προμηθευτές μπορούν, κατόπιν συμφωνίας με τον αυτοκαταναλωτή, να επεκτείνουν το χρονικό διάστημα μεταξύ των εκκαθαρίσεων κατά την εφαρμογή του ενεργειακού ή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού.
14. Τι ισχύει σε περίπτωση αλλαγής προμηθευτή ή ΦοΣΕ
Σε περίπτωση αλλαγής προμηθευτή ή ΦοΣΕ, η υφιστάμενη σύμβαση συμψηφισμού λύεται και συνάπτεται νέα για το υπόλοιπο της αρχικής 20ετούς διάρκειας.
15. Επικαιροποίηση των συμβάσεων
Τέλος, αντικαθίστανται και επικαιροποιούνται όλα τα υποδείγματα των απαιτούμενων συμβάσεων συμψηφισμού.
Οι νέες ρυθμίσεις επιχειρούν να απλοποιήσουν το πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση και να διευκολύνουν την εγκατάσταση μικρών μονάδων παραγωγής και συστημάτων αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων των μικροηλιακών συστημάτων για κατοικίες.
