Η κυβέρνηση υπερηφανεύεται ότι περίπου μας έκανε όλους μεσαία τάξη. Τα στοιχεία όμως δείχνουν μια διαφορετική εικόνα
Την… τιμητική του είχε το in στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη την Πέμπτη 28 Αυγούστου. Αφορμή ένα άρθρο στο in το οποίο αποδομούσε την προσπάθειά του να πείσει ότι στην περίοδο της διακυβέρνησης Μητσοτάκη εκτινάχθηκε η ευημερία στη χώρα σε αντίθεση υποτίθεται με την καταστροφική για όλους περίοδο της διακυβέρνησης Τσίπρα. Μάλιστα, το άρθρο παρέπεμπε και σε στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που δείχνουν ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε και επιδείνωση σε ορισμένους κρίσιμους δείκτες, ενώ τεκμηρίωνε ότι σε κάποιους δείκτες η βελτίωση στην περίοδο Τσίπρα (που κατά το μεγαλύτερο μέρος ήταν περίοδος μνημονίων) ήταν μεγαλύτερη από αυτή της περιόδου Μητσοτάκη.
Απέναντι σε όλα αυτά ο Παύλος Μαρινάκης προσπάθησε να μας πείσει ότι στην περίοδο της διακυβέρνησης Μητσοτάκη αυξήθηκε σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα και περιορίστηκε σημαντικά η ανεργία.
Ο ένας δείκτης που χρησιμοποίησε ήταν η αύξηση του διάμεσου εισοδήματος στην Ελλάδα ανάμεσα στο 2019 και το 2024, θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να δείξει ότι η βελτίωση ως προς τους δείκτες φτώχειας στην Ελλάδα είναι πολύ μεγαλύτερη. Ο άλλος αφορούσε την αύξηση στην απασχόληση.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά, με βάση και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Για το 2024 η ΕΛΣΤΑΤ όρισε το κατώφλι της φτώχειας στο ποσό των 6.510 ευρώ ετησίως για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και σε 13.671 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών.
Με βάση της στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ το ποσοστό του πληθυσμού που ζει κάτω από το κατώφλι φτώχειας το 2019 ήταν 17,9%, ενώ το 2015 ήταν 21,4%. Το 2024 ήταν 19,6%. Μάλιστα, καταγράφεται ανοδική τάση (2022: 18,8%, 2023: 18,9%, 2024: 19,6%).
Μάλιστα, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι για τους άνω των 65 το 2019 ήταν 12,2% ενώ το 2024 ήταν 18,8%.
Πάμε να δούμε έναν άλλο δείκτη, τα άτομα σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό. Το 2015 ήταν 32,4% και το 2019 είχε υποχωρήσει σε 29%, άρα μια μείωση 3,4%. Το 2024 ήταν 26,9% άρα μία επιπλέον υποχώρηση 2,1% (και μάλιστα με μια άνοδο 0,8% σε σχέση με το 2023).
Άρα η βελτίωση σημαντικών για την κοινωνική συνοχή δεικτών που επικαλείται η κυβέρνηση για την περίοδο 2019-2024 δεν είναι μεγαλύτερη από αυτή που σημειώθηκε στην περίοδο 2015-2019 και μάλιστα το 2024 καταγράφηκε επιδείνωση κάποιων κοινωνικών δεικτών, ενδεικτικό για τις προτεραιότητες που θέτει η κυβέρνηση.
Πάμε να δούμε εάν έγινε περισσότερο ίση η ελληνική κοινωνία, εάν αμβλύνθηκαν οι κοινωνικές ανισότητες. Το 2015 ο συντελεστής GINI που μας δείχνει πόσο άνιση είναι μια κοινωνία ήταν 34,2. Μάλιστα, την επόμενη χρόνιά ανέβηκε στο 34,3. Το 2019 είναι 31. Το 2024 ήταν 31.8. Άρα η ελληνική κοινωνική δεν έγινε πιο ίση. Αυτό φαίνεται και σε έναν ακόμη δείκτη που συγκρίνει το διαθέσιμο εισόδημα του 20% των πλουσιότερων με το 20% των φτωχότερων. Το 2015 ήταν 6,51 (και το 2016 6,55), το 2019 υποχώρησε στο 5,11 και το 2024 ήταν στο 5,27.
Ας δούμε τώρα τα του εισοδήματος. Η κυβέρνηση επικαλείται την αύξηση του διάμεσου εισοδήματος από 8.195 ευρώ το 2019 σε 10.850 το 2024. Βεβαίως την ίδια περίοδο το διάμεσο εισόδημα στην ΕΕ27 αυξήθηκε από 17.325 σε 21.581. Και βέβαια υπήρχαν χώρες που το 2019 είχαν χαμηλότερο διάμεσο εισόδημα από την Ελλάδα και το 2024 είχαν υψηλότερο, όπως η Πολωνία ή η Λιθουανία.
Ο πρωθυπουργός έχει επικαλεστεί κατ’ επανάληψη την αύξηση του μέσου μισθού, που ανήλθε σε 1.342 ευρώ το 2024 και τις αυξήσεις του κατώτατου μισθού. Όμως, εάν χρησιμοποιήσουμε δείκτες που αφορούν τους μισθούς και την αγοραστική τους δύναμη, η εικόνα είναι κάπως διαφορετική. Έτσι για παράδειγμα ο μέσος πλήρης ετήσιος μισθός σε ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης το 2023 (τελευταία χρονιά με διαθέσιμα στοιχεία) ήταν 17.013 ευρώ, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 37.863 και ο μέσος όρος της Ευρωζώνης 41.848. Μόνο δύο χώρες είχαν χαμηλότερη επίδοση: η Βουλγαρία και η Ουγγαρία. Το 2019 υπήρχαν επτά χώρες με πιο χαμηλούς μισθούς σε όρους αγοραστικής δύναμης.
Και ας έλθουμε τώρα στην απασχόληση. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υποστήριξε ότι επί των ημερών της κυβέρνησης Μητσοτάκη αυξήθηκαν κατά 500.000 οι θέσεις εργασίας. Εάν δούμε τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ θα δούμε ότι όντως ανάμεσα στο πρώτο τρίμηνο του 2019 και το πρώτο τρίμηνο του 2025, δηλαδή μια εξαετία, αυξήθηκε η απασχόληση κατά 402.800 θέσεις εργασίας και μειώθηκε ο αριθμός των ανέργων κατά 419.000. Εάν τώρα συγκρίνουμε το πρώτο τρίμηνο του 2015 με το πρώτο τρίμηνο του 2019, θα δούμε ότι μια αύξηση της απασχόλησης κατά 309.600 και μια μείωση της ανεργίας κατά 365.400. Αυτό σημαίνει πρακτικά έναν ανάλογο ρυθμό αύξησης της απασχόλησης και μείωσης της ανεργίας σε όλη την περίοδο ανάμεσα στο 2015 και το 2025. Πράγμα που σημαίνει ότι η ΝΔ πρακτικά συνέχισε στα βήματα της κυβέρνησης Τσίπρα ως προς τις τάσεις στην απασχόληση.
Όλα αυτά δείχνουν ότι θα ήταν καλό ο κυβερνητικός εκπρόσωπος να είναι κάπως πιο προσεκτικός όταν ειρωνεύεται το in. Όπως και όταν προσπαθεί να μας πείσει ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έφερε μια οικονομική…. κοσμογονία απέναντι στην υποτιθέμενη καταστροφή που προηγήθηκε. Στην πραγματικότητα η διακυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα με όλες τις αδυναμίες αλλά και τις πραγματικές δυσκολίες από την εφαρμογή ενός σκληρού Μνημονίου κατάφερε να βελτιώσει σημαντικούς κοινωνικούς δείκτες, να αυξήσει την απασχόληση. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη με την ευνοϊκότερη αφετηρία της απουσίας μνημονίου συνέχισε στην ίδια τάση αύξησης της απασχόλησης και μείωσης της ανεργίας, όμως δεν βελτίωσε κρίσιμους κοινωνικούς δείκτες, ορισμένοι επιδεινώθηκαν, ενώ ειδικά ως προς το εισόδημα των μισθωτών η αγοραστική δύναμη σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη υποχώρησε.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι δεν ισχύει το αφήγημα για μία «καταστροφή» στην περίοδο 2015-2019 αλλά ούτε έχουν βάση οι πανηγυρισμοί για όσα έγιναν μετά το 2019. Μάλιστα, η επιδείνωση κάποιων δεικτών σε συνδυασμό με σειρά από αλλαγές στο οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο, όπως η αύξηση του κόστους στέγασης σε μια σειρά περιοχές και η επιμονή του πληθωρισμού, μπορούν να εξηγήσουν και γιατί η κοινωνία αντί να πανηγυρίζει επειδή… ανεβήκαμε επενδυτική βαθμίδα, διαμαρτύρεται για την ακρίβεια, τη διαρκή αίσθηση μείωσης του πραγματικού εισοδήματος και την ολοένα και μεγαλύτερη ανασφάλεια για το μέλλον. Κάτι που αντανακλάται και στα δημοσκοπικά… κεσάτια της Νέας Δημοκρατίας.
