Σοβαρά ερωτήματα ως προς τη διαδικασία που ακολουθήθηκε από τον Δήμο Ρόδου για την εγκατάσταση συστήματος επιτήρησης με drones στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου έθεσε, μιλώντας στην εκπομπή της Ρένας Παυλάκη, ο δικηγόρος και ανεξάρτητος δημοτικός σύμβουλος Τηλέμαχος Καμπούρης.
Αφορμή το γεγονός ότι ο ίδιος και ο επίσης δικηγόρος Χρίστος Μαλιαράκης κατέθεσαν αναφορά στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ζητώντας να εξεταστεί εάν ο σχεδιαζόμενος τρόπος λειτουργίας των drones είναι συμβατός με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων και εάν έχουν τηρηθεί όλες οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για ένα σύστημα επιτήρησης τέτοιας έκτασης.
Ο κ. Καμπούρης διευκρίνισε ότι η πρωτοβουλία τους δεν στρέφεται κατά της τεχνολογίας ή της χρήσης των drones, αλλά αφορά αποκλειστικά την τήρηση της νομιμότητας και την αποφυγή πρόχειρων επιλογών σε ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τα προσωπικά δεδομένα χιλιάδων κατοίκων και επισκεπτών.
«Δεν κάναμε καταγγελία κατά της τεχνολογίας, δεν είμαστε κατά των drones. Είμαστε υπέρ της νομιμότητας και όχι υπέρ της προχειρότητας που βλέπουμε να υπάρχει στη συγκεκριμένη περίπτωση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αναφορά 19 σελίδων στην αρμόδια Αρχή
Σύμφωνα με τον κ. Καμπούρη, η αναφορά που υποβλήθηκε είναι ένα κείμενο 19 σελίδων, με εκτενή νομική τεκμηρίωση. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Εκτίμηση Αντικτύπου σχετικά με την Προστασία Δεδομένων, γνωστή ως DPIA, η οποία, όπως υποστήριξε, δεν είχε ολοκληρωθεί όταν είχαν ήδη εγκριθεί οι τεχνικές προδιαγραφές, είχε διενεργηθεί ο διαγωνισμός και είχε αναδειχθεί ανάδοχος.
Παράλληλα, ανέφερε ότι παρέμεναν σε εκκρεμότητα οι τελικές παρατηρήσεις του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων του Δήμου, ενώ κρίσιμα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα εμφανίζονταν ακόμη ως υπό σχεδιασμό.
Κατά τον ίδιο, τα στοιχεία αυτά δημιουργούν την εικόνα μιας διαδικασίας στην οποία προηγήθηκαν οι αποφάσεις και ο διαγωνισμός, πριν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των κινδύνων και των απαιτούμενων εγγυήσεων για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
«Η διοίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί με τη λογική “πρώτα δημιουργούμε τετελεσμένα και μετά αναζητούμε τη νομική τους κάλυψη”. Η νομιμότητα δεν είναι το τελευταίο βήμα μιας διαδικασίας, είναι το πρώτο», τόνισε.
Τα βασικά ερωτήματα
Ο Τηλέμαχος Καμπούρης παρουσίασε τα κύρια ζητήματα για τα οποία ζητείται η τοποθέτηση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Μεταξύ αυτών είναι εάν υπήρχε εξαρχής σαφής νομική βάση για τη λειτουργία του συστήματος, εάν τεκμηριώθηκε ότι η χρήση drones αποτελεί αναγκαίο και αναλογικό μέτρο και εάν εξετάστηκαν λιγότερο παρεμβατικές λύσεις.
Ο δημοτικός σύμβουλος επισήμανε ότι ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων προβλέπει συγκεκριμένη σειρά ενεργειών. Προηγείται η αξιολόγηση των κινδύνων, ακολουθεί η εξέταση της νομικής βάσης και ο σχεδιασμός των μέτρων προστασίας και μόνο μετά μπορεί να προχωρήσει η υλοποίηση ενός τέτοιου συστήματος.
«Δεν κρίνουμε εμείς τον Δήμο. Ζητάμε να τον κρίνει η ανεξάρτητη Αρχή που έχει αυτή την αρμοδιότητα», σημείωσε.
«Μια διοίκηση που είναι βέβαιη δεν φοβάται τον έλεγχο»
Ο κ. Καμπούρης υποστήριξε ότι η ίδια η δημοτική αρχή θα έπρεπε να έχει απευθυνθεί εγκαίρως στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων, ζητώντας είτε θετική γνωμοδότηση είτε συγκεκριμένες διορθωτικές οδηγίες, πριν προχωρήσει ο διαγωνισμός.
Όπως ανέφερε, ένας τέτοιος προληπτικός έλεγχος θα μπορούσε να θωρακίσει τη διαδικασία και να αποτρέψει προβλήματα κατά τον έλεγχο της σύμβασης από τα αρμόδια όργανα.
«Μια δημοτική αρχή που είναι βέβαιη ότι έχει ενεργήσει σωστά δεν φοβάται τον έλεγχο, τον επιδιώκει», δήλωσε, προσθέτοντας ότι, εάν όλα έχουν γίνει σύμφωνα με τον νόμο, η ανεξάρτητη Αρχή θα το επιβεβαιώσει. Σε διαφορετική περίπτωση, θα πρέπει να γίνουν οι αναγκαίες διορθώσεις πριν τεθεί σε λειτουργία ένα σύστημα που, όπως είπε, θα μπορούσε να καταγράφει καθημερινά χιλιάδες ανθρώπους στη Μεσαιωνική Πόλη.
Κίνδυνος προσφυγών κατά του Δήμου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ενδεχόμενο προσφυγών πολιτών ή επισκεπτών, οι οποίοι θα θεωρούσαν ότι παραβιάζονται τα προσωπικά τους δεδομένα.
Ο κ. Καμπούρης σημείωσε ότι ένας πολίτης που αισθάνεται πως θίγεται από τη λειτουργία του συστήματος θα μπορούσε να στραφεί κατά του Δήμου, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, δημιουργεί σοβαρούς νομικούς και οικονομικούς κινδύνους.
Τόνισε, πάντως, ότι απεύχεται την επιβολή μεγάλου προστίμου, καθώς, εάν το σχετικό ποσό δεν καταλογιστεί προσωπικά σε όσους έχουν την ευθύνη των αποφάσεων, τελικά θα επιβαρύνει τους δημότες.
Οι διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της δημοτικής αρχής
Αναφερόμενος στις τελευταίες τοποθετήσεις του δημάρχου Ρόδου Αλέξανδρου Κολιάδη στο Δημοτικό Συμβούλιο, ο κ. Καμπούρης παρατήρησε ότι ο δήμαρχος εμφανίζεται πλέον περισσότερο επιφυλακτικός και προβληματισμένος απέναντι στο σχέδιο.
Επισήμανε, ωστόσο, ότι παρά τις δημόσιες αποστάσεις ή επιφυλάξεις, η διαδικασία δεν έχει ανασταλεί. Υποστήριξε επίσης ότι καταγράφονται διαφορετικές τοποθετήσεις από πλευράς της δημοτικής αρχής ως προς τον τρόπο λειτουργίας των drones, το ύψος στο οποίο θα πετούν και το κατά πόσο θα χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της παραβατικότητας ή της εγκληματικότητας.
Κατά τον ίδιο, οι αντιφατικές αυτές αναφορές ενισχύουν την ανάγκη να αποσαφηνιστούν πλήρως ο σκοπός, οι τεχνικές δυνατότητες και τα όρια λειτουργίας του συστήματος.
Η απάντηση της Αρχής και η συνέχεια της διαδικασίας
Η αναφορά έχει κατατεθεί ηλεκτρονικά και έχει λάβει αριθμό πρωτοκόλλου. Ο κ. Καμπούρης ανέφερε ότι θα επιδιωχθεί και τηλεφωνική επικοινωνία με την Αρχή, προκειμένου να υπάρξει μια πρώτη εικόνα για τον χρόνο εξέτασης της υπόθεσης.
Εξέφρασε παράλληλα την ελπίδα ότι το πόρισμα της Αρχής Προστασίας Δεδομένων θα ληφθεί υπόψη από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα που θα εξετάσουν τη σύμβαση και τη νομιμότητα της διαδικασίας.
Υπενθύμισε, τέλος, ότι σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί από τη δημοτική αρχή, τα drones δεν πρόκειται να λειτουργήσουν κατά την τρέχουσα χρονιά. Η εφαρμογή του σχεδίου μετατίθεται για το επόμενο έτος, ενώ μέχρι τότε αναμένεται να έχει κριθεί από την αρμόδια ανεξάρτητη Αρχή εάν ο σχεδιασμός ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της νομοθεσίας για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
