Από το «προσαρμοστείτε» και το «πηγαίνετε στο χωριό» μέχρι το Εθνικό Σχέδιο Μείωσης Τιμών και τις παροχές της ΔΕΘ. Η αντίφαση και η κυβερνητική υποκρισία απέναντι στην ακρίβεια.
Λίγες ημέρες πριν από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, η κυβέρνηση επιχειρεί να αλλάξει το πολιτικό κλίμα. Στο τραπέζι βρίσκονται το νέο Εθνικό Σχέδιο Μείωσης Τιμών, φοροελαφρύνσεις, παρεμβάσεις για το στεγαστικό, μέτρα για συνταξιούχους και ένα ευρύτερο πακέτο ενισχύσεων που αναμένεται να αποτελέσει τον πυρήνα της παρουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για πακέτο που μπορεί να φτάσει τα 2 δισ. ευρώ, με στόχο να δοθεί η εικόνα μιας κυβέρνησης που ακούει την κοινωνία και επιχειρεί να απαντήσει στην ακρίβεια.
Την ίδια ώρα τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν μια ζοφερή πραγματικότητα για έναν κλάδο που παραδοσιακά στην Ελλάδα πήγαινε καλά: εκείνον της εστίασης. Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ο τζίρος των υπηρεσιών εστίασης εμφανίζεται μειωμένος κατά 2,5% (στοιχεία β τριμήνου). Όπως φαίνεται η εστίαση δεν αποδεικνύεται πλέον ακριβή μόνο για τους Έλληνες αλλά και για τους τουρίστες, ειδικά στα νησιά του Αιγαίου.
Πότε κατάλαβαν το πρόβλημα;
Για να επανέλθουμε όμως στην κυβέρνηση και στις επικείμενες εξαγγελίες του πρωθυπουργού, το ερώτημα που τίθεται είναι απλό: Πότε ακριβώς κατάλαβε το Μαξίμου ότι υπάρχει πρόβλημα με την ακρίβεια;
Γιατί αν παρακολουθήσει κανείς τις δημόσιες δηλώσεις κορυφαίων στελεχών της τα τελευταία χρόνια, θα διαπιστώσει ότι το κυρίαρχο μήνυμα δεν ήταν πως η πολιτεία πρέπει να αντιμετωπίσει την ακρίβεια. Ήταν ότι ο πολίτης πρέπει να… προσαρμοστεί σε αυτήν. Ξεκινώντας από το πάγιο αφήγημα της «ξενόφερτης» ακρίβειας και πως «παντού υπάρχει ακρίβεια στον κόσμο», τα κυβερνητικά στελέχη προσπαθούσαν να πείσουν πως δεν υπάρχει καμία εναλλακτική και πως η κυβέρνηση έχει κάνει τα πάντα προκειμένου να την αναχαιτίσει.
Πέρα όμως από το αφήγημα του «δεν φταίμε εμείς, αλλά η διεθνής συγκυρία», καταγράφηκαν ακόμα και εξαιρετικά προκλητικές-κυνικές δηλώσεις από στελέχη της ΝΔ, τα οποία ειπώθηκαν κατά καιρούς, φέρνοντας τους πολίτες σε δύσκολη θέση, λες και αυτοί έφταιγαν που το κράτος δεν είχε σχέδιο προκειμένου να δώσει λύσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι εδώ και πολύ καιρό, το νούμερο ένα ζήτημα που βάζουν οι πολίτες στις δημοσκοπήσεις είναι εκείνο της ακρίβειας.
Να πάτε στα χωριά….
Ας θυμηθούμε για παράδειγμα τη λαλίστατη Σοφία Βούλτεψη πριν δύο χρόνια όταν χιλιάδες οικογένειες διαπίστωναν ότι τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια είχαν γίνει απαγορευτικά. Δεν στάθηκε στο γιατί οι διακοπές μετατράπηκαν σε πολυτέλεια. Η απάντηση ήταν: «Μπορεί να πάνε στο χωριό και στην ενδοχώρα και όχι στα νησιά που είναι ακριβά».
Μπορούμε επίσης να θυμηθούμε τον κ. Άκη Σκέρτσο, ο οποίος απευθυνόμενος σε όσους δεν κατάφεραν να κάνουν διακοπές, τους πρότεινε ουσιαστικά να κρατήσουν στο μυαλό τους ένα όμορφο ηλιοβασίλεμα μέχρι το επόμενο καλοκαίρι. Η σχετική ανάρτηση δημοσιεύτηκε τον προηγούμενο Αύγουστο.
Βέβαια, κανένα κυβερνητικό στέλεχος δεν μπορεί να ξεπεράσει τον Άδωνι Γεωργιάδη. Ως γνωστόν για τον υπουργό Υγείας, όποιος πολίτης διαμαρτύρεται για το κόστος ζωής και κάνει κριτική στην κυβέρνηση, ανήκει στη συμμορία της μιζέριας! Ουδείς έως σήμερα στο Μαξίμου φαίνεται να έχει αντιληφθεί πόσο προκλητικός έχει γίνει κατά καιρούς ο κ. Γεωργιάδης και πόσο μεγάλη ζημιά έχει κάνει. Ας θυμηθούμε μερικές στιγμές του.
Τα 200 ευρώ και το… μπάνιο στο Φάληρο
Ως υπουργός Ανάπτυξης το 2020 δήλωνε πως υπάρχει μελέτη που λέει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να επιβιώνει με 200 ευρώ το μήνα. «Τα 200 ευρώ είναι η μελέτη που λέει ότι αν δίνεις σε κάποιον, αν έχει κάποιος 200 ευρώ τον μήνα εισόδημα μπορεί να επιβιώνει. Δεν λέω ότι αυτός ζει όπως πρέπει, για να μην παρεξηγηθώ. Δεν λέω ότι ονειρεύομαι μια ζωή όπου θα ζουν οι άνθρωποι με 200 ευρώ. Λέω ότι υπάρχει πράγματι αυτή η μελέτη», είχε πει χαρακτηριστικά, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η ατάκα ειπώθηκε πάνω στο θέμα του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.
Έξι χρόνια μετά, μόλις τον προηγούμενο Μάϊο ο κ. Γεωργιάδης επιχείρησε να πείσει την κοινωνία πως ακόμη και ένας άνθρωπος που βρίσκεται στα όρια της φτώχειας μπορεί να απολαμβάνει στοιχεία της καθημερινότητας που δεν υπάρχουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
«Είσαι πάμφτωχος, είσαι στην Αθήνα και έχεις δίπλα σου το Φάληρο να πας να κάνεις μπάνιο στη θάλασσα τσάμπα», ήταν η ατάκα που είπε, προκαλώντας γι΄άλλη μια φορά αυτό που ξέρει να κάνει καλά: σάλο, ώστε να ασχολούνται όλοι μαζί του.
Όποιος δεν προσαρμόζεται… πεθαίνει
Και επειδή τίποτε δεν είναι τυχαίο για τα στελέχη της ΝΔ, αξίζει να θυμηθούμε και την απίστευτη ατάκα του Στέλιου Πέτσα, εν μέσω ενεργειακής κρίσης, ότι «όποιος δεν προσαρμόζεται, δυστυχώς πεθαίνει», μια φράση που αργότερα επιχείρησε να ανασκευάσει. Μια φράση που αποτελεί την πεμπτουσία του άκρατου νεοφιλελεθερισμού. Ειδικότερα, όντας καλεσμένος στον ΣΚΑΪ και ερωτηθείς για το αν εξετάζεται κάποιο μέτρο για τα νοικοκυριά αυτά, ο τότε αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών απάντησε χαρακτηριστικά:
«Το βασικό ζητούμενο σε αυτές τις περιπτώσεις είναι να δείχνουμε προσαρμογή. Όποιος αρνείται να προσαρμοστεί, δυστυχώς πεθαίνει». Εν συνεχεία και μετά τον σάλο που ξέσπασε επιχείρησε να ανασκευάσει, αλλά μάταια…
Καθεμία από αυτές τις δηλώσεις μπορεί να έχει τη δική της εξήγηση. Άλλες συνοδεύτηκαν από διευκρινίσεις, άλλες από συγγνώμες. Όμως η πολιτική δεν κρίνεται μόνο από την πρόθεση. Κρίνεται και από το μήνυμα που φτάνει στην κοινωνία. Και το μήνυμα που έφτανε επί χρόνια ήταν συγκεκριμένο.
Δεν μπορείς να πληρώσεις το νησί; Πήγαινε αλλού. Δεν μπορείς να αγοράσεις το ακριβό προϊόν; Αγόρασε το φθηνότερο ή μην αγοράζεις καθόλου. Δεν μπορείς να κάνεις διακοπές; Αρκέσου σε μια ωραία εικόνα. Δεν σου φτάνουν τα χρήματα; Προσαρμόσου.
Σήμερα, όμως, η ίδια κυβέρνηση εμφανίζεται με ένα Εθνικό Σχέδιο Μείωσης Τιμών, με νέες παρεμβάσεις για την ακρίβεια και με ένα πακέτο οικονομικών εξαγγελιών που φιλοδοξεί να αλλάξει το κλίμα ενόψει της ΔΕΘ. Μειώσεις τιμών σε προϊόντα, φορολογικές ελαφρύνσεις, μέτρα για το στεγαστικό και εισοδηματικές ενισχύσεις παρουσιάζονται ως απόδειξη ότι η κυβέρνηση βρίσκεται δίπλα στην κοινωνία.
Η αντίφαση της κυβέρνησης
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η αντίφαση. Αν η ακρίβεια είναι σήμερα τόσο σοβαρό πρόβλημα ώστε να απαιτεί εθνικό σχέδιο, γιατί επί χρόνια όσοι την ανέδειξαν αντιμετωπίζονταν περίπου ως υπερβολικοί; Αν χρειάζονται τώρα παρεμβάσεις δισεκατομμυρίων για να ανακουφιστούν τα νοικοκυριά, μήπως τελικά δεν έφταιγε η έλλειψη «προσαρμογής» των πολιτών, αλλά η ίδια η ένταση του προβλήματος;
Η ΔΕΘ είναι παραδοσιακά η στιγμή των υποσχέσεων. Φέτος, όμως, είναι και μια δοκιμασία αξιοπιστίας. Διότι δεν αρκεί να εξαγγέλλεις μέτρα· πρέπει να πείσεις ότι αναγνώρισες εγκαίρως το πρόβλημα και όχι μόνο όταν οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι η ακρίβεια αποτελεί τη μεγαλύτερη ανησυχία των πολιτών και όταν η πολιτική πίεση έγινε ασφυκτική.
Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη δυσκολία της κυβέρνησης δεν είναι να χρηματοδοτήσει ένα νέο πακέτο παροχών. Είναι να εξηγήσει γιατί, μέχρι χθες, ζητούσε από την κοινωνία να προσαρμοστεί στην ακρίβεια, ενώ σήμερα ζητά από την κοινωνία να πιστέψει ότι η ίδια μπορεί να την αντιμετωπίσει.
