Ο καύσωνας κάθε χρονιά κάνει την εμφάνισή του όλο και πιο νωρίς – Ήδη στην Ευρώπη βλέπουμε θερμοκρασίες άνω των 40°C εντείνοντας τις ανησυχίες για μεγάλες φωτιές και σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία
Ο καύσωνας κάθε χρονιά εμφανίζεται όλο και πιο νωρίς και το κάθε κύμα διαρκεί περισσότερο, με τους ειδικούς να συνδέουν το γεγονός με την κλιματική αλλαγή, προειδοποιώντας ότι τέτοια ακραία καιρικά φαινόμενα είναι πλέον η νέα κανονικότητα.
Η Ευρώπη ειδικά, θερμαίνεται υπερδιπλάσια από τον παγκόσμιο μέσο όρο, με ό,τι συνέπειες έχει αυτό στην υγεία, γεωργία και φυσικά οικοσυστήματα. Η Νότια Ευρώπη βρέθηκε στο επίκεντρο ενός επικίνδυνου κύματος καύσωνα, με τις θερμοκρασίες να υπερβαίνουν συχνά τους 40 °C — ακόμα και να φτάνουν έως και τους 46 °C σε ορισμένες περιοχές, προκαλώντας απώλειες ανθρώπινων ζωών και αυξημένες ανησυχίες για εκδήλωση δασικών πυρκαγιών.
Η ακραία ζέστη, η οποία ενισχύεται από τη ρύπανση των ορυκτών καυσίμων, καίει εδώ και αρκετές ημέρες την Πορτογαλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ελλάδα, με τις αρχές σε πολλές χώρες να εκδίδουν νέες προειδοποιήσεις για την υγεία και να επιστρατεύουν πυροσβέστες για να αποτρέψουν την εκδήλωση πυρκαγιών.
Η νέα κανονικότητα – Ψήνεται η Ευρώπη
Ο Αντόνιο Γκουτέρες, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, δήλωσε τη Δευτέρα σε συνέδριο για την ανάπτυξη στη Σεβίλλη: «Η ακραία ζέστη δεν είναι πλέον ένα σπάνιο γεγονός – έχει γίνει η νέα κανονικότητα».
Στην Πορτογαλία -την πατρίδα του- καταγράφηκε μέτρηση 46,6 βαθμών Κελσίου στη Μόρα, περίπου 60 μίλια ανατολικά της Λισαβόνας. Οι μετεωρολόγοι προσπαθούσαν να επιβεβαιώσουν αν αυτό αποτελεί νέο ρεκόρ για τον Ιούνιο, μεταδίδει ο Guardian.
Η νότια Ισπανία προβλέπεται να ψηθεί από τη ζέστη με θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου για τις επόμενες τρεις ημέρες και να αντιμετωπίσει νυχτερινές θερμοκρασίες τουλάχιστον 25 βαθμών Κελσίου μέχρι το πρωί της Πέμπτης. Οι γιατροί έχουν εκφράσει την ανησυχία τους για τον συνδυασμό ζεστών ημερών και δυσάρεστα ζεστών νυχτών, που μπορεί να ασκήσει θανάσιμη πίεση στον ανθρώπινο οργανισμό.
«Ο πλανήτης γίνεται όλο και πιο ζεστός και πιο επικίνδυνος»
Ισπανία
Στην Ιταλία, ένας 47χρονος, ιδιοκτήτης μιας μικρής οικοδομικής εταιρείας, πέθανε έξω από την Μπολόνια, ενώ εργαζόταν κάτω από τον ήλιο. 21 από τις 27 πόλεις της Ιταλίας τέθηκαν σε ύψιστο συναγερμό για καύσωνα την Κυριακή, οι εισαγωγές στα νοσοκομεία σε ορισμένες από τις πιο θερμές περιοχές – όπως η Τοσκάνη – αυξήθηκαν κατά 20%. Οι αρχές ζήτησαν από τους πολίτες να μην βγαίνουν έξω μεταξύ 11 π.μ. και 6 μ.μ.
Στη Γαλλία, οι προειδοποιήσεις για καύσωνα κάλυψαν σχεδόν ολόκληρη την ηπειρωτική χώρα για πρώτη φορά στην ιστορία, μεταδίδει ο Guardian. Το Météo-France έθεσε το 88% των διοικητικών περιοχών υπό τη δεύτερη υψηλότερη πορτοκαλί προειδοποίηση για καύσωνα. «Αυτό είναι πρωτοφανές», δήλωσε η υπουργός Οικολογίας, Agnès Pannier-Runacher. Η πρώτη πυρκαγιά του καλοκαιριού ξέσπασε στη Γαλλία στα νοτιοδυτικά της χώρας το Σαββατοκύριακο, καίγοντας 400 εκτάρια και οδηγώντας στην προληπτική εκκένωση περισσότερων από 100 ανθρώπων από τα σπίτια τους.
Η Ελλάδα, που ήδη βίωσε κύμα ακραίας ζέστης βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού για τις πυρκαγιές, που ήδη εκδηλώθηκαν προκαλώντας μεγάλες καταστροφές σε περιοχές όπως η Χίος.
Καύσωνας: Έρχεται νέο κύμα στην Ευρώπη με θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών
Ένα ακόμη πολύ ισχυρό κύμα καύσωνα αναμένεται να επηρεάσει τις επόμενες ημέρες τη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη, με τις θερμοκρασίες να προβλέπεται να ξεπεράσουν τους 40°C σε αρκετές περιοχές, προειδοποιεί το climatebook.
Η ένταση και η γεωγραφική έκταση του φαινομένου καθιστούν το επεισόδιο ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς έρχεται να προστεθεί σε μια ακολουθία πρόωρων και παρατεταμένων θερμικών εξάρσεων που καταγράφονται το φετινό καλοκαίρι στη Δυτική Ευρώπη.
Σημαντικές θετικές αποκλίσεις της θερμοκρασίας, της τάξης των 8–10°C σε σχέση με τη μέση τιμή της περιόδου 1991–2020, αναμένονται σε χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Γαλλία, αναφέρει, σημειώνοντας ότι η ολοένα και συχνότερη εμφάνιση και η αυξανόμενη σφοδρότητα τέτοιων επεισοδίων καύσωνα αποτελούν πλέον σαφές αποτύπωμα της κλιματικής αλλαγής στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Οι ακραίες θερμοκρασίες δεν επηρεάζουν μόνο την ανθρώπινη υγεία και την ενεργειακή ζήτηση, αλλά έχουν επίσης σημαντικές επιπτώσεις στη γεωργία, στους υδάτινους πόρους και στα οικοσυστήματα.
Αποκλίσεις θερμοκρασίας μέχρι τις 3 Ιουλίου στην Ευρώπη, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου 1991–2020. Πηγή δεδομένων: ERA5 – Copernicus. Επεξεργασία & οπτικοποίηση: climatebook.gr.
Θερμικός θόλος
Οι ακραίες θερμοκρασίες σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι αποτέλεσμα ενός θερμικού θόλου που παγιδεύει μια περιοχή υψηλής πίεσης και θερμού αέρα – ένα φαινόμενο που καίει επί του παρόντος και τις ΗΠΑ.
Έρχεται εν μέσω ενός συνεχιζόμενου θαλάσσιου καύσωνα που έχει αφήσει τη Μεσόγειο κατά 5 βαθμούς Κελσίου πιο ζεστή από το κανονικό, σύμφωνα με στοιχεία από το Ινστιτούτο Κλιματικής Αλλαγής του Πανεπιστημίου του Μέιν.
Ο δρ Michael Byrne, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο του St Andrews, δήλωσε ότι οι θερμικοί θόλοι δεν είναι κάτι καινούργιο, αλλά οι θερμοκρασίες που προκαλούν είναι. «Η Ευρώπη είναι πάνω από 2 βαθμούς θερμότερη από ό,τι στην προβιομηχανική εποχή, οπότε όταν εμφανίζεται ένας θερμικός θόλος οδηγεί σε ένα θερμότερο κύμα καύσωνα», είπε.
Η ζέστη σκοτώνει
Η ζέστη σκοτώνει περίπου μισό εκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως κάθε χρόνο, με τους ηλικιωμένους και τους πάσχοντες από χρόνιες ασθένειες να είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι. «Ο πλανήτης γίνεται όλο και πιο ζεστός και πιο επικίνδυνος», δήλωσε ο Γκουτέρες, ο οποίος ζήτησε περισσότερη δράση για να σταματήσει η κλιματική αλλαγή. «Καμία χώρα δεν έχει ανοσία».
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι επικίνδυνες θερμοκρασίες στην Ευρώπη θα σκοτώσουν 8.000 έως 80.000 περισσότερους ανθρώπους μέχρι το τέλος του αιώνα, καθώς οι ζωές που χάνονται από την ισχυρότερη ζέστη ξεπερνούν εκείνες που σώζονται από το ηπιότερο κρύο.
Οι γιατροί στην Ευρώπη προειδοποίησαν τους πολίτες να προσέχουν ιδιαίτερα τον καυτό καιρό, ενθαρρύνοντάς τους να μένουν μακριά από τον ήλιο, να πίνουν πολύ νερό, να φορούν φαρδιά ρούχα και να ελέγχουν τους ευάλωτους γείτονες.
Οι δυσοίωνες προβλέψεις
Τα σενάρια για τις κλιματικές συνθήκες στην Ευρώπη και τις επιπτώσεις της ακραίας ζέστης στους κατοίκους τα επόμενα χρόνια, είναι δυσοίωνα σύμφωνα με διεθνή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine. Οι επικίνδυνα υψηλές θερμοκρασίες είναι πιθανό να σκοτώσουν περισσότερους κατά σχεδόν 50% ανθρώπους σε ευρωπαϊκές χώρες μέχρι το 2099, αν δε ληφθούν άμεσα μέτρα για τον περιορισμό του φαινομένου.
Η έκθεση αναφέρει ότι η απότομη αύξηση των θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη θα υπερβεί κατά πολύ την όποια μείωση που συνδέεται με το κρύο, με αποτέλεσμα την καθαρή αύξηση της θνησιμότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι ερευνητές αφού ανέλυσαν δεδομένα από 854 αστικές περιοχές σε 30 ευρωπαϊκές χώρες, μελέτησαν τέσσερα πιθανά σενάρια κατά τα οποία η παγκόσμια θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 1,5, 2, 3 και 4 βαθμούς Κελσίου, εξέτασαν τρεις υποθέσεις γύρω από τη βελτίωση των στρατηγικών προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και κατέληξαν ότι «η αύξηση των θανάτων υπερβαίνει σταθερά κάθε μείωσή τους που σχετίζεται με το ψύχος σε όλα τα πιθανά σενάρια».
Οι περιοχές της Μεσογείου, ιδιαίτερα η ανατολική Ισπανία, η νότια Γαλλία, η Ιταλία και η Μάλτα εικάζεται πως θα πληγούν περισσότερο από τις συνέπειες της ακραίας ζέστης από ό,τι σήμερα.
Συνολικά, επιπλέον 2,3 εκ. άνθρωποι θα μπορούσαν να πεθάνουν από τις ακραίες κλιματικές συνθήκες – τόσο ζέστης, όσο ψύχους – μέχρι το τέλος του αιώνα, εάν οι αρμόδιοι φορείς δεν εκπονήσουν και θέσουν σε εφαρμογή σχέδια για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
