Για πρώτη φορά το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο θα υπολογίζει τον λογαριασμό – Έως 10 προτάσεις ανά πολιτικό κόμμα – Από 1η Νοεμβρίου η υποβολή των προτάσεων για κοστολόγηση.
Οι προεκλογικές υποσχέσεις αποκτούν πλέον αριθμούς και δημοσιονομικό αποτύπωμα. Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, αναλαμβάνει, για πρώτη φορά, να υπολογίσει το δημοσιονομικό κόστος των μέτρων που περιλαμβάνονται στα προεκλογικά προγράμματα των κομμάτων ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν πριν από τις εκλογές το πραγματικό κόστος των εξαγγελιών.
Η συμμετοχή στη διαδικασία είναι εθελοντική. Κάθε κόμμα αποφασίζει αν θα υποβάλει τις προτάσεις του προς αξιολόγηση, ενώ η δημοσιοποίηση της τελικής κοστολόγησης γίνεται μόνο εφόσον το ίδιο δώσει τη γραπτή συγκατάθεσή του. Η αυλαία για την υποβολή των προτάσεων ανοίγει την 1η Νοεμβρίου 2026 και πέφτει 120 ημέρες πριν από την ημερομηνία των εκλογών, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Κάθε κόμμα θα μπορεί να καταθέσει μία φορά έως δέκα προτάσεις προς κοστολόγηση.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο προτεραιότητα θα δίνεται σε εξαγγελίες με σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα, ενδεικτικά άνω των 50 εκατ. ευρώ ετησίως. Αντίθετα, ιδιαίτερα σύνθετες παρεμβάσεις, όπως μεγάλα έργα υποδομών και αμυντικές προμήθειες, αλλά και προτάσεις με κυρίως έμμεσες μακροοικονομικές επιδράσεις, μπορεί να εξαιρούνται ή να εξετάζονται μόνο κατ’ εξαίρεση, ανάλογα με τα διαθέσιμα στοιχεία και τη δυνατότητα αξιόπιστης εκτίμησης.
Το πλαίσιο προβλέπει αυστηρούς κανόνες εμπιστευτικότητας. Μετά την επιβεβαίωση του αιτήματος, το ΕΔΣ θα δημοσιοποιεί μόνο τον αριθμό των προτάσεων που έχει υποβάλει κάθε κόμμα, χωρίς να αποκαλύπτει το περιεχόμενό τους. Η τελική κοστολόγηση θα δημοσιεύεται με την έγγραφη εξουσιοδότηση του κόμματος. Παράλληλα, το Δημοσιονομικό Συμβούλιο δεν θα δημοσιεύει αποτελέσματα κατά τον τελευταίο μήνα πριν από τις εκλογές, προκειμένου να προστατεύεται η θεσμική ουδετερότητα της διαδικασίας.
Η κοστολόγηση θα βασίζεται στον ορισμό του δημοσιονομικού κόστους που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η βασική εκτίμηση θα περιλαμβάνει τη στατική δημοσιονομική επίπτωση κάθε μέτρου και, όπου είναι εφικτό, τις άμεσες συμπεριφορικές επιδράσεις. Δεν θα συνυπολογίζονται, στο πλαίσιο της βασικής κοστολόγησης, οι ευρύτερες μακροοικονομικές επιδράσεις.
Το ΕΔΣ θα συνεργάζεται με την ΑΑΔΕ, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, τον e-ΕΦΚΑ, την ΕΛΣΤΑΤ και άλλους αρμόδιους φορείς, από τους οποίους θα αντλεί στοιχεία και τεχνογνωσία. Την ίδια ώρα, το Συμβούλιο θα έχει την αποκλειστική ευθύνη για τη μεθοδολογία, τις παραδοχές και τις τελικές εκτιμήσεις που θα δημοσιεύει.
Η τελική εκτίμηση για τον δημοσιονομικό αντίκτυπο των προτάσεων θα αναρτάται στην ιστοσελίδα του Συμβουλίου μόνο εφόσον το ενδιαφερόμενο κόμμα αποδεχθεί εγγράφως την κοστολόγηση. Πρόκειται για μία πρόβλεψη που υπογραμμίζει τον εθελοντικό χαρακτήρα του μηχανισμού, καθώς καμία αξιολόγηση δεν θα δημοσιοποιείται χωρίς τη συναίνεση του πολιτικού φορέα.
Τα πολιτικά κόμματα θα μπορούν να αποστέλλουν διευκρινιστικά ερωτήματα έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ το Συμβούλιο έχει δεσμευθεί να απαντήσει, στο μέτρο του εφικτού, έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις θα δημοσιοποιούνται χωρίς να αποκαλύπτεται ποιο κόμμα υπέβαλε κάθε ερώτημα.
Η πρόεδρος του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Αναστασία Μιαούλη, χαρακτήρισε τη νέα διαδικασία σημαντική θεσμική τομή, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά στη χώρα δημιουργείται μηχανισμός ανεξάρτητης κοστολόγησης των προεκλογικών προτάσεων. Όπως ανέφερε, η αξιόπιστη ποσοτικοποίηση των μέτρων μπορεί να βοηθήσει τους πολίτες να αξιολογούν καλύτερα τα προγράμματα των κομμάτων, αναβαθμίζοντας την ποιότητα του δημόσιου διαλόγου.
