Στον χαρακτηρισμό της περιοχής πλησίον του ναού του Αγίου Νικολάου, στην είσοδο του οικισμού Παραδείσι της Ρόδου, ως «ιστορικού τόπου», προχώρησε το υπουργείο Πολιτισμού.
Η απόφαση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 768/τ.Δ΄/11.09.2026 και βασίζεται στις διατάξεις του άρθρου 2 και του άρθρου 17 του ν. 4858/2021 για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η προστατευόμενη περιοχή αποτυπώνεται σε τοπογραφικό διάγραμμα της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου, που συντάχθηκε τον Ιούνιο του 2023.
Σύμφωνα με την απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού, η περιοχή διατηρεί μέχρι σήμερα «ανόθευτα» τα χαρακτηριστικά της τοπικής αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής οργάνωσης, ενώ στο εσωτερικό της σώζονται στοιχεία ιδιαίτερης ιστορικής και πολιτιστικής αξίας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον μοναδικό ιστορικό λαδόμυλο της ευρύτερης περιοχής, ο οποίος βρίσκεται εντός της ζώνης που χαρακτηρίζεται πλέον ως ιστορικός τόπος.
Στην ίδια περιοχή βρίσκεται επίσης η κατοικία του τοπικού ήρωα Παπαλουκά, στοιχείο που, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, ενισχύει την ιστορική και κοινωνική αξία του χώρου.
Πέρα όμως από τα αρχιτεκτονικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά, καθοριστικό ρόλο στον χαρακτηρισμό φαίνεται να διαδραμάτισε και η ιστορική μνήμη που συνδέεται με το συγκεκριμένο σημείο και αφορά το Πάσχα του 1919.
Όπως αναφέρεται στην απόφαση, η περιοχή συνδέεται άρρηκτα με τα ιστορικά γεγονότα του Πάσχα του 1919, τα οποία έλαβαν χώρα στο συγκεκριμένο σημείο.
Η σύνδεση αυτή αποτέλεσε ένα από τα στοιχεία που συνεκτιμήθηκαν για την προστασία της περιοχής, μαζί με τη διατήρηση της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής της φυσιογνωμίας και την παρουσία των ιστορικών κτισμάτων.
Για τον χαρακτηρισμό προηγήθηκε η εισήγηση της Διεύθυνσης Προστασίας και Αναστήλωσης Νεωτέρων και Σύγχρονων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού, ενώ το θέμα εξετάστηκε από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων.
Το Συμβούλιο γνωμοδότησε ομόφωνα υπέρ του χαρακτηρισμού, κατά τη συνεδρίασή του στις 9 Ιουλίου 2026.
Τι σημαίνει ο χαρακτηρισμός
Ο χαρακτηρισμός ως ιστορικού τόπου συνεπάγεται συγκεκριμένους περιορισμούς ως προς τις επεμβάσεις στην περιοχή.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, οποιαδήποτε επέμβαση στο προστατευόμενο μνημείο, όπως επισκευή, συντήρηση ή προσθήκη, καθώς και οποιαδήποτε οικοδομική δραστηριότητα πλησίον αυτού, απαιτεί προηγουμένως έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού.
Αρμόδιες για την εξέταση των σχετικών ζητημάτων είναι η Διεύθυνση Προστασίας και Αναστήλωσης Νεωτέρων και Σύγχρονων Μνημείων και η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου, γεγονός που σημαίνει ότι ένα τμήμα του Παραδεισίου αποκτά πλέον θεσμικά κατοχυρωμένο καθεστώς προστασίας.
